Возењето под дејство на алкохол или дрога станува кривично дело – што предвидуваат измените на Кривичниот законик

Од 15 март 2024 година, со измените на Кривичниот законик, возењето под дејство на алкохол со концентрација над 1,50 г/кг промили, возење со брзина над 50 км/ч во населено место или над 70 км/ч надвор од населено место, како и управување под дејство на дрога, психотропни супстанции или прекурзори, е дефинирано како кривично дело. Новиот член 297-а „Безобѕирно управување со моторно возило“ ги издигнува овие дејствија од прекршочна на кривична одговорност, дури и кога не се предизвикани директни штетни последици.

Во првата половина на 2025 година, МВР евидентирало 157 кривични пријави за ова дело, што е значително зголемување во споредба со 43 пријави во 2024 година. Најмногу пријави биле поднесени во Тетово (23), Прилеп (19), Кочани (13), Делчево (11) и Гостивар (10). Во август 82 лица биле лишени од слобода, најчесто поради возење под дејство на алкохол или прекумерна брзина.

Иако членот 297-а воведува кривична одговорност со можност за затвор до три години или парична казна, Јавното обвинителство укажува дека неговата целосна примена е ограничена поради недонесени законски измени на Законот за безбедност во сообраќајот. Во пракса, дел од случаите се уште се третираат како прекршоци, а правната квалификација може да се менува во текот на постапката.

Министерството за правда подготвува нови законски измени, дел од проектот „Сејф сити“ (Safe City), кои предвидуваат:

Построги санкции за возење под дејство на алкохол, дрога или психотропни супстанции.

Одземање на моторното возило со кое е сторено кривично дело.

Инкриминирање на учество во недозволени трки и управување без возачка дозвола.

Задолжително изрекување забрана за управување со возило од 1 до 10 години, со можност за престанок на важноста на возачката дозвола за одредена категорија.

Целта на овие измени е да се зајакне генералната и специјалната превенција, да се намали бројот на сообраќајни незгоди и да се поттикне одговорно и безбедно возење. За имплементацијата на новите одредби ќе се вршат обуки преку Академијата за судии и јавни обвинители, а измените ќе бидат доставени до Собранието по усвојување од Владата.