ВИДЕО ИНТЕГРАЛНО Годишното обраќање на претседателот во Собрание

Претседателот на Македонија традиционално се обрати пред пратениците во Собранието.

Дозволете да кажам дека ми претставува особена чест што сум денес по петти пат во законодавниот дом за да ѝ се обратам на македонската јавност за последен пат во овој мандат како претседател. Ова здание сведочи за целокупната историја на модерната македонска држава, за сите нејзини возвишени, но и траорни моменти, од нејзините почетоци како Демократска Федерална Македонија по војната, па сѐ до денес.

Сите настани случени овде, биле тие убави или грди и крвави како 27 април 2017-та, се дел од нашата заедничка историја од кои, се надевам, сите заедно научивме вредни историски лекции, за да знаеме, како што беседеше Мисирков, “што треба да правиме за однапред?”.

Сепак, најрелевантниот период, во историска перспектива, се случуваше, на ова место, на почетоците на нашата независност, кога беа поставени фундаментите на државата што беше главниот мотив сите пратеници во првиот парламентарен состав да ги одликувам со орденот „8 Септември“.

Почитувани пратеници,

На 12 мај 2019-та, во мојот прв говор во ова Собрание, како претседател, реков дека енергијата и потенцијалот на општеството мораат да бидат обединети околу неколку стратешки работи: евро-атлантските аспирации за кои реторички постои согласност меѓу релевантните политички субјекти, иако, драстично се разликуваме во модалитетите за нивна реализација. Потоа, балансот во меѓуетничките односи, што отсекогаш биле аксиом за внатрешната стабилност и безбедност, а, во делот на врвните приоритети од кои зависи каква ќе биде нашата иднина, реков дека тоа се, прво, постигнување на многу повисоки стапки на економски развој од досегашните, и второ, нулта толеранција за криминалот, корупцијата и непотизмот.

Прашањето кое логично се наметнува е: каде бевме тогаш, а каде сме денес, по пет години?

На 20 март 2020 година, го потпишав Инструментот за пристапување во Северноатлантската Алијанса, а една недела подоцна станавме полноправна членка на најголемата воено-политичка организација во светот. Со тоа ги заокруживме заложбите на повеќе парламентарни состави и влади и ја материјализиравме поддршката која во континуитет ни ја даваше огромното мнозинство македонски граѓани.

Членството во НАТО не е гаранција дека повеќе нема да се соочуваме со безбедносни закани и предизвици, бидејќи со нив се соочува секоја држава во светот. Меѓутоа, членството е гаранција дека на предизвиците повеќе не им гледаме самите во очи, со нас се 30 држави, 30 демократии, 30 моќни армии, 30 наши пријатели, и во добри и во лоши времиња.

Иако беше невоена закана, пандемијата на Ковид-19 која предизвика колективна траума на нацијата со близу 10.000 починати, ги потврди високите перформанси на Алијансата која на своите членки им обезбеди заштитна медицинска опрема во првиот месец по нејзиното избивање. Меѓутоа, вистинскиот тест за поствоената безбедносна архитектура на Европа, каде што НАТО е основниот столб, дојде со бруталната руска инвазија врз Украина.

Ние сме меѓу првите пет држави-членки на Алијансата според односот меѓу бруто домашниот производ и воената и материјално-техничка помош што ѝ ја даваме на Украина во овој критичен период. Некои сосема легитимно го поставуваат прашањето, зошто имплементираме таква политика. Формалниот одговор би бил: тоа го правиме затоа што имаме обврска како членка на НАТО, каде што важи принципот на солидарност, и затоа што веруваме во Повелбата на Обединетите нации која не дозволува воена агресија на една своја земја-членка врз друга.

Но, суштинскиот и реалниот одговор би бил: затоа што низ историјата сме страдале од поголемите народи околу нас, кои во некои историски периоди спроведувале деструктивни стратегии кон македонскиот народ, во опсег од наше идентитетско обезличување, па се до наша физичка елиминација.

Во овој безбедносен контекст, дозволете накусо да се реферирам и врз најактуелниот светски конфликт во моментов, меѓу Израел и Хамас, врз кој ние како мала држава сигурно не можеме да влијаеме, но, можеме да ги почувствуваме негативните ефекти од тој крвав судир.

Нашиот политички став е јасен и тоа го демонстрираме во сите гласања досега во Обединетите нации. Првиот елемент на таа позиција е дека Хамас е терористичка организација и верувам дека е дојдено време, ние тоа како држава да го потврдиме и со формална одлука. Второ, Израел, според сите меѓународни акти има право на самоодбрана, трето, според истите тие меѓународни документи, мора да води сметка не за терористите на Хамас, туку, за човековите права на Палестинците. Во таа смисла, израелската армија мора да употребува пропорционална употреба на смртоносна сила, и без остаток да ги штити животите на цивилите, жените и децата.

Она што е најважно од аспект на нашите национални интереси, потребно е внимателно и одговорно постапување на сите политички субјекти за тој судир да не ги продлабочи поделбите во нашето мултиетничко, но, и мултирелигиозно општество. За жал, почетните ефекти од таквиот говор на омраза се веќе видливи на социјалните мрежи кај нас.