Граѓанските иницијативи со повеќе гласови од „ЗНАМ“ и Левица, но без место во Изборниот законик
Десет независни граѓански иницијативи упатија барање до министерот за правда Игор Филков да бидат вклучени во работната група што го изработува новиот Изборен законик, реагирајќи дека досегашниот процес се одвива без нивно учество.
Тие посочуваат дека работната група веќе одржала три состаноци, на кои биле повикани исклучиво претставници на политичките партии застапени во Собранието, иако, како што велат, изборниот процес ги засега и независните листи и други политички учесници.
Независните граѓански листи кои учествуваа на Локалните избори 2025 година, според податоците од Државната изборна комисија, освоија вкупно 58.607 гласови, со што се позиционираат како петта политичка сила во државата. Овој резултат е повисок од освоените гласови на партиите Левица и ЗНАМ.
На средба со министерот, претставници на повеќе независни иницијативи, меѓу кои „Шанса за Центар“, „Независни заедно“, „Подобро за Тетово“, „Ред за Куманово“, „Поинаку Битола“ и други, оценија дека е неразбирливо зошто во процесот не се вклучени и граѓанските листи, кои настапуваат на избори под истите правила како и партиите.
„Ќе поднесеме барање за учество на наш претставник во работната група за Изборниот законик. Законот важи за сите нивоа на власт, па сметаме дека мора да има поширока вклученост“, изјави Билјана Ивановска од „Шанса за Центар“.
Во своите барања, независните иницијативи посочуваат и дека измените на Изборниот законик од март 2024 година, со кои беше зголемен прагот за собирање потписи, подоцна беа укинати од Уставниот суд, што, според нив, создало правна несигурност и нејасни правила за учество на избори.
Тие бараат во новиот закон јасно да се дефинира статусот на независните листи и нивно точно именување на гласачкото ливче, наместо сегашната формулација „група избирачи“, со цел поголема препознатливост кај гласачите.
Дополнително, предлагаат намалување и усогласување на прагот за собирање потписи со европските стандарди, продолжување на рокот за собирање потписи, како и обезбедување рамноправен пристап до државното финансирање и политичко рекламирање, кое досега е речиси целосно достапно за партиите.
Според нив, постојниот модел на распределба на државни средства создава нерамнотежа, бидејќи и партии со минимална поддршка добиваат финансии, додека независните листи немаат еднаков пристап.
Од иницијативите велат дека нивните предлози се насочени кон поголема транспарентност, фер изборни правила и зајакнување на демократските процеси, како на локално, така и на државно ниво.
