Научници: Огромни промени на „глечерот на судниот ден“ – Откривме нешто необично
Според новото истражување, „глечерот на судниот ден“ на Антарктикот, наречен затоа што неговиот колапс може да доведе до катастрофално покачување на нивото на морето, брзо се топи на неочекувани начини. Глечерот Твејтс е со големина колку Флорида и се наоѓа на Западен Антарктик. Дел од она што го држи на место е леден гребен што излегува од површината на океанот. Гребенот делува како приклучок, го одржува глечерот на копно и обезбедува важна одбрана од зголемувањето на нивото на морето, пишува CNN.
Во две студии, објавени во списанието Nature, научниците велат дека откриле драматични промени во глечерот. Тие открија дека длабоките пукнатини и „столбните“ формации во мразот се топат многу побрзо од површинскиот слој, иако темпото на топење под голем дел од ледената покривка е побавно отколку што се мислеше.
Глечерот Твејтс секоја година исфрла милијарди тони мраз во океанот. Особено брзо топење се случува на местото каде глечерот се среќава со морското дно, пишува CNN. Целосниот колапс на Твајт може да предизвика зголемување на нивото на морето за повеќе од 70 сантиметри, што би било доволно да ги опустоши крајбрежните заедници ширум светот. Научниците процениле дека глобалното ниво на морињата на крајот би можело да се зголеми за околу три метри доколку Твајтс се урне.
Со цел подобро да се разберат овие големи промени на глечерот, тим од американски и британски научници од Меѓународната соработка на глечерите Твејтс отпатува до глечерот кон крајот на 2019 година. Со помош на дупчалка за топла вода, тие пробушиле дупка длабока речиси 600 метри во мразот и правеле различни мерења во период од пет дена.
Инструментите вклучуваа робот кој личи на торпедо наречен Icefin, кој им овозможи пристап до области кои претходно беа речиси невозможно да се истражат. Можеше да „однесе податоци од морското дно до мразот“, изјави за Си-Ен-Ен Бритни Шмит, вонреден професор на Универзитетот Корнел и главен автор на еден од трудовите. Резултатите од истражувањето откриваат „многу нијансирана и сложена слика“, изјави за Си-Ен-Ен Питер Дејвис, океанограф и главен автор на вториот труд.
Научниците открија дека иако глечерот се повлекува, стапката на топење под поголемиот дел од рамниот дел на ледениот гребен е помала од очекуваното. Стапката на топење беше во просек од 2 до 5,4 метри годишно, што е помалку од предвиденото со претходните модели. Според истражувањето, топењето го потиснува слој на постудена, посвежа вода во основата на глечерот, помеѓу ледената покривка и океанот.
„Глечерот сè уште е во неволја“, рече Дејвис, додавајќи: „Она што го откривме е дека и покрај малите количини на топење, сè уште има брзо повлекување на глечерот, така што се чини дека не е потребно многу за да се исфрли глечерот. на рамнотежа“.
Научниците беа изненадени и од уште едно откритие. Тие открија подводен глацијален пејзаж многу покомплексен од очекуваното, во кој доминираат необични формации на чекори и пукнатини толку големи што го опфаќаат целиот глечер. Истражувачкиот тим откри дека топењето е особено брзо во овие области. Топлата, солена вода продира низ пукнатините и ги проширува, придонесувајќи за нестабилност во глечерот.
„Топењето долж пукнатините може да стане примарен поттик за колапс на целиот глечер“, велат авторите на студијата.
Студијата од 2021 година покажа дека глечерот може да се распадне во следните пет години. „Знаевме дека овие глечери се менуваат. Знаевме дека тоа е поврзано со температурата на океаните. Знаевме дека се случува топење. Знаевме дека атмосферата се загрева. И знаевме дека глечерите се распаѓаат“, рече Шмит.
Најновото истражување ги обезбедува „парчињата што недостасуваат“ за да се утврди точно како се случува таа промена, рече таа.
Дејвид Роунс, глациолог од Универзитетот Карнеги Мелон, кој не бил вклучен во студијата, за Си-Ен-Ен изјави дека новото истражување нуди „нови сознанија за тоа колку брзо дното на ледената покривка се топи и механизмите со кои се топи, кои се многу важно за подобрување на нашето разбирање и способноста да се моделира како Твајтс ќе се промени во иднина“.
„И покрај фактот што глечерот е толку далеку од сите нас, последиците од она што се случува во Твејтс ќе влијаат на целиот свет“, рече Дејвис.
