НАПАД НА КУРТИ: Америка им покажува заби за да ги заузда со санкции, ЕУ им ги блокира средствата и им ги враќа визите
По насилниот обид за поставување нови градоначалници во општините со српско мнозинство на северот на Косово и Метохија, Приштина го доживеа најсилниот удар досега од својот најмоќен сојузник – Америка им воведе санкции. Прво беше прекината заедничката воена вежба со НАТО и, според шпекулациите, беше забранета посетата на претставници на Приштина на Америка. Вашингтон најави уште построги казни – од прекин на лобирањето за членство на Приштина во меѓународните организации, па дури и прогласување на странски протекторат на таа територија, доколку Курти не ги повлече косовските специјални сили и не се откаже од насилната инвазија на општинските згради. на северот на Косово. Ова е прва ваква сериозна порака до Курти и навестува многу посилен притисок врз косовските власти, велат соговорниците на Курир.
Лоша одлука
Потпретседателката на Центарот за надворешна политика Сузана Грубјешиќ за Курир.рс откри дека и ЕУ подготвува ладен туш за Приштина.
– Некои членки на ЕУ бараат суспензија на ИПА фондовите и визна либерализација за Косово, па косовските власти не се добро прифатени ниту од европската страна – објаснува таа.
Грубјешиќ нагласува дека косовските власти донеле погрешна и штетна одлука што т.н градоначалниците, кои станаа градоначалници на изборите одржани без луѓе, насилно влегоа во општинските згради на северот на Косово.
Приштина ќе ги сноси последиците
Амбасадорот на САД во Белград, Кристофер Хил, изјави дека Приштина ќе ги сноси последиците бидејќи не ги послушала советите на САД, дека тоа ќе влијае на односите со Вашингтон, но и дека не е запознаен со сите детали.
Нашиот државен секретар Ентони Блинкен јасно стави до знаење дека е против какви било потези на Курти, кои се спротивни на сите совети што ги дававме и дека ќе има последици. Мора да се стремиме да не го изгубиме компасот и насоката на движење, а тоа е формирање на ЗСО, нормализирање на односите. Потребно е балканскиот регион да се помири и да продолжи во насока на ЕУ и евроатлантските интеграции – потенцира Хил.
– Таа одлука е донесена и покрај предупредувањата од САД и предизвика тензии и насилство во општините со српско мнозинство. Косово ја губи поддршката од својот најмоќен сојузник. Се надевам дека со ова ќе се стави крај на екстремизмот и егзибиционизмот на косовските власти, бидејќи САД конечно решија да преминат од зборови на дела. Тоа значи повлекување на косовските полициски сили, распоредување на дополнителни сили на КФОР и нормализирање на ситуацијата на терен. Конфликтот со КФОР на ниту еден начин не им користи на Србите, но тие имаат право мирно да го изразат своето незадоволство, не само од моменталната ситуација, туку и од целокупниот однос на косовските власти и дел од меѓународната заедница кон српската заедница. на Косово и Метохија, чии права не се почитуваат со децении – забележува нашиот соговорник.
Загрижен сум, но не и исплашен
Аљбин Курти вчера изјави дека припадниците на специјалната полиција нема да се повлечат од општинските згради на северот на Косово и покрај барањата од Вашингтон. Како што рече, „додека разгневената толпа е на улица и се заканува со напад, специјалците мора да бидат во општинските згради“. Во врска со американските санкции, Курти рече дека е загрижен, но не се плаши.
На крајот на краиштата, мојата работа не е да се плашам, туку да се грижам. САД испратија силна порака, се обидуваме да најдеме излез. Прво треба да излеземе од кризата на север, што значи дека треба да има владеење на правото. Втората патека е брзото, безусловно спроведување на договорот што го потпишавме – рече тој.
Остра порака
И надворешнополитичкиот аналитичар Бошко Јакшиќ за Курир оценува дека ваквата американска реакција кон Приштина е најава за многу поостар притисок врз косовските власти.
– Вашингтон никогаш не и се обратил на Приштина со таква остра остра, а уште поважно е што го посочи Курти како единствен виновник за ескалацијата. Досега најмногу сме имале изјави дека двете страни се поканети и слични. Државниот секретар Ентони Блинкен овојпат јасно ја осуди одлуката на приштинските власти и насилниот упад во општините. Врз основа на тоа може да се заклучи дека Американците многу поостро и поефективно ќе ги притиснат властите во Приштина прво да ја решат оваа тензија, да ги вратат работите во нормала – оценува тој.
Коментирајќи го воведувањето на странски протекторат, што беше и една од заканите на Америка за Косово, Јакшиќ вели дека тој протекторат веќе постои. На прашањето колку е реално да се очекува смена на Курти, Јакшиќ вели:
– Слушнав претходно од американски дипломати дека Курти многу ги изнервирал. Неговата тврдоглавост го иритираше и Вашингтон. Коцкањето на Курти со сопствената политичка иднина е донекаде необјасниво, бидејќи Американците веќе еднаш многу ефективно го заменија. Сега ќе видиме како ќе реагира на зголемениот притисок. Мислам дека сега малку ќе ја испушти топката и ќе сфати дека не може секогаш да игра на истата карта дека Косово е демократија, а од другата страна е проруската Србија и нејзината фашистичка влада.
