Како ликот на Тито заврши на банкнота на африканска земја, уште пред да биде во СФРЈ?
Во социјалистичка Југославија имаше само една банкнота во оптек со ликот на Јосип Броз Тито, онаа од 5.000 динари од 1985 година. Меѓутоа, во јавноста малку е познато дека некоја друга земја издала банкнота со ликот на Тито, дури и неколку години пред самата Југославија. Нумизматичарот Златко Вишчевиќ открива детали за оваа банкнота.
Социјалистичка Југославија дури на крајот на 1985 година одлучи да го стави ликот на Јосип Броз Тито на свои пари, поточно на банкнотата од 5.000 динари, во тоа време највредната во оптек. На нејзиното лице беше ликот на остарениот Тито, а на задната страна визирот на Јајц. Овие мотиви требаше да бидат еден вид повик за единство на земја која веќе пукаше во рабовите, пишува тпортал.
Како што објави N1 Загреб, она што е невообичаено е што Југославија не била првата земја што го ставила Тито на своите банкноти, туку тоа го направила Република Гвинеја.
Оваа африканска земја воведе нова валута во 1971 година и ја нарече sili (syli). Зборот сили на јазикот на народот Малинка значи – слон. Еден Гвинеја Сили беше поделен на 100 каури. Каури е името за специфични школки кои се користеле како примитивни пари во минатото.
На својата најголема банкнота од 500 шипки со 1980 година, централната банка на Република Гвинеја го постави ликот на Тито, маршалот и доживотен претседател на Социјалистичка Федеративна Република Југославија.
Беше пуштен во оптек на 16 април 1981 година и беше повлечен во текот на 1985 година, кога беше повторно воведен гвинескиот франк. Не е познато каде е испечатено, ниту кој е автор на уметничкото дело. Неговите димензии беа 172 x 94 милиметри, преовладува кафеавата боја, а заштитните елементи вклучуваат специјална хартија и воден печат.
На лицето на банкнотата, лево, има фигура на Тито во одело, гледајќи малку надесно. Десно од фигурата на Тито е големото име на номиналната вредност на францускиот јазик „петстотини сили“ и датумот 1 март 1960 година.
Подолу се потписите на министерот за финансии Исмаел Туре и гувернерот на централната банка Ламин Конде.
Серискиот број се состои од две букви и шест броеви. Испечатен е во црно и се појавува на две места на лицето на банкнотата.
Сите елементи што се појавуваат на нејзиното лице се сместени во кафеава декоративна рамка. Во горниот дел од оваа рамка стои името на институцијата што ја издала банкнотата на француски: „Централна банка на Република Гвинеја“. Во долниот дел од рамката – лево и десно – има апоени од 500, а во централниот дел е годината 1980. Над неа стои предупредување за фалсификаторите.
На задната страна на банкнотата во нејзиниот централен дел е претставата на Народната палата во Конакри, главниот град на Република Гвинеја. И оваа претстава на објектот е поставена во кафеава декоративна рамка. Во долниот дел стои името на номиналната вредност на француски „петсто сили“. Во левиот горен и десен долен агол на рамката се деноминации од 500.
Самата оваа банкнота не е нешто посебно во нумизматичкиот свет, но е многу историски интересна, бидејќи на неа е претставен поранешниот претседател на Југославија. Се поставува прашањето само по себе – зошто?
Кога луѓето се прикажани на банкнотите на една земја, тогаш во повеќето случаи тие се значајни за неа и имаат некаква директна врска со неа. Многу е необично што тие прикажуваат лидер на друга земја. Уште поневообичаено е за една африканска земја, која се ослободи од колонијалното владеење дури во 1958 година, што само 23 години подоцна стави Европеец и белец на својата банкнота.
Меѓутоа, ако ги погледнеме другите банкноти од таа серија, тогаш целата приказна за Тито на парите на оваа африканска земја има смисла. Имено, темата на оваа серија банкноти, на кои припаѓаат 500 сили, е антиколонијализмот и антиимперијализмот.
Освен Тито, на другите банкноти од оваа серија се прикажани и други странски политички лидери: мароканскиот крал Мохамед Петти на банкнотата со две шипки, поранешниот претседател на Гана Френсис Нвија Кофи Кваме Нкрумах на петте шипки, поранешен премиер на Демократска Република Конго Патрис Лумумба на 10 сили, кралот на Дахомеј Беханзин на 25 сили и кралот на Лабе, Алфа Јаја Диало на 50 сили. На банкнотите од еден и 100 сили се прикажани Гвинеја Мафори Бангура и Самори Туре.
Заедничко за сите овие луѓе е борбата против колонијализмот, за независност на нивните народи и држави.
Тито бил ставен на оваа банкнота во време кога Република Гвинеја била дел од Движењето на неврзаните и тој бил еден од главните водачи на тоа движење. Исто така, тој беше многу популарен во многу африкански земји поради неговата политика на неврзување, антиимперијализам и антиколонијализам. Во надворешната политика, тој се залагаше за независност и автономија на африканските земји и активно поддржуваше многу од нив на политичко, економско и воено ниво. Затоа и не е невообичаено што Гвинејците го ставиле на нивната најголема банкнота од тоа време.
