Како изгледа животот на Палестинците во Појасот Газа? „Затвор во кој животот го обликуваат крадец, убиец и лудак“
Новинарот на Нова ТВ Хрвоје Крешиќ и Игор Алборгети од 24 часа ја коментираа ситуацијата на Блискиот Исток во Точка една недела, која во последните недели се интензивираше до степен до кој не сме виделе со децении. Упадот на Хамас во Израел, во кој беа убиени повеќе од 1.000 луѓе, предизвика брутална реакција на Израел. Во воздушните напади врз Појасот Газа што следеа, загинаа илјадници луѓе, а Израел подготвува и копнена офанзива и со денови ги предупредува цивилите да ја напуштат областа. Хамас не го дозволува тоа.
Крешиќ пријавил од Газа во 2009 година и вели дека тогаш ситуацијата била поинаква, ни блиску до она што е денес, но сепак било фантазмагорично искуство.
Се сеќаваше на неговиот тогашен водич, чијшто еден брат го убија Израел, а другиот од Хамас, не можеше од Појасот Газа. „Тој беше осуден на Хамас, ги мразеше од дното на душата, но беше осуден пред нив. Тоа е затвор, каде што се случуваат сите најлоши работи, каде што некој измамник, убиец и лудак ги обликува животите на сите во тој затвор. Немаат друг избор освен да се обидат да се тргнат од неговиот радар или да го убедат да не ги тепа. Овие луѓе не можат да го напуштат Појасот Газа, не можат да ги добијат своите документи. Ако сакаат документи, мора да одат на Западниот Брег, во палестинските институции, бидејќи Израел не го признава постоењето на Хамас. Тие не можат да ја напуштат Газа за да стигнат до други палестински територии. Целосен парадокс. Животот е страшен“, се сеќава Крешиќ.
„Животот се обидува да се случи меѓу овие урнатини. Но, не можеме да го споредиме со она што го гледаме денес“, вели тој.
Алборгети е одличен познавач на блискоисточната криза. Тој смета дека има повеќе причини зошто тоа се случило. Тој објаснува дека Израел има три разузнавачки служби, а ниту една од нив не знаела ништо. „Постојат две нивоа на проблемот. Немаше дигитален запис од договорот за нападот, а второто е дека откако го направија, не се знаеше дека почнале. Зошто? Затоа што ги уништија невралгичните точки на израелскиот систем, центрите од кои се контролира оградата која чинеше три милијарди евра. Сè беше подредено на фактот дека Хамас не може да ја премине границата, што гарантираше безбедност. Кога ги уништија граничните контролни центри, се беше готово. Изненаден сум што на израелската војска и полиција и требаше толку време да стигнат до местото каде што луѓето беа масакрирани. Кај убиените членови на Хамас се пронајдени документи со директна наредба за убивање жени и деца. Таква бруталност не е забележана. … Самиот нагон за одмазда што преовладува во Израел му прави повеќе штета на Израел отколку на Хамас во моментов“, вели Алброгети.
На прашањето дали Израел може да успее во оваа копнена офанзива, Крешиќ вели дека е можно да успее, но тешко му е да замисли. „Хамас најде начин да ги заобиколи сите овие најбезбедни антитерористички мерки во светот. Во Газа има подземен и надземен свет, а ова подземје е многу поинтензивно, се чини. Тунелите, Хамас, бидејќи ги повредуваат сопствените граѓани, нема да дозволат цивилите да го напуштат северниот дел на Газа, иако ни југот нема многу среќа, но не се директно изложени на ракети… Нема да им дозволат да си заминат за да можат да му кажат на светот „ова го прави Израел“ цивилите“. Урбаното војување е најлошата форма на конфликт. Гледаме како изгледа во Украина. На тоа треба да се додаде се што се случува под земја, а Израел не може да знае што се случува таму и што се крие во тунелите на Хамас. Има многу предизвици, а глобалната слика сигурно ќе се промени на штета на Израел, бидејќи бројот на цивилни жртви меѓу Палестинците се зголемува“, вели Крешиќ.
Алборгети додава дека израелските војници веќе се во Газа. Таму, единицата 504, единица на специјално обучени агенти, беше асимилирана во Газа. „Израел ги добиваше најдобрите информации од нив. Што се случи со тоа сега, ќе покаже истрагата“, вели тој.
Помина една недела од нападот на Хамас. „Израел никогаш не реагираше на првото. Секогаш имаа мудрост да чекаат, да остават работите да се смират и потоа да работат систематски за да стигнат до терористите. Очекував дека овој тип на одговор ќе биде доминантен, дека ќе се одмаздат преку воздушни напади и ќе ја замрзнат ситуацијата и ќе почнат да планираат некоја операција која селективно, хируршки ќе ги отстрани клучните луѓе, членовите на Хамас. Ваков одговор, каде што бараат милион луѓе да се преселат за 24 часа… Тие ја одложија акцијата поради лошото време. Во исто време, расте притисокот за дистрибуција на хуманитарна помош низ Египет. Многу фактори влегуваат во игра. Ми се чини дека постои можност Израел, политиката и војската да го променат опсегот и начинот на одговор на овие страшни терористички напади“, вели тој.
Владата на Бенјамин Нетанјаху е најдесничарската израелска влада досега и до вчера Израелците беа на улица и протестираа против неа. Сега е формирана влада на национално единство. Крешиќ вели дека не се сите толку обединети како што би сакал Нетанјаху да биде, а неговите пораки во последните денови предизвикаа многу полемики во Израел. „Сето ова се случи под негов надзор и затоа значителен број Израелци ќе го сметаат за одговорен. Целата држава и институции ја потчини на грижата за сопствената иднина. Тој е на обвинителна клупа поради низа корупциски случаи и затоа сакаше да го потчини судството. Токму тој го напумпа Хамас и во него виде лост за решавање на проблемот со Израел, Израел да го преземе Појасот Газа и Западниот Брег и да се ослободи од Палестинците. Тој не сакаше да седне на маса со Фатах, која е умерена и го призна Израел. И во 2019 година, тој експлицитно го кажа ова во Кнесетот, дека Хамас е опција на која треба да и се даде можност да расте и да биде што е можно поекстремен. Немате друг избор освен да разговарате со умерените. Кога го имате Хамас на другата страна, тогаш имате оправдување да дејствувате против него на недипломатски начин“, вели Крешиќ.
Египет не е среќен што мора да прими толку многу луѓе. „Политиката на Египет кон Израел е разумна и пригодна. Египет стравува од дестабилизација и може да дојде со голем број бегалци од Газа. Тоа општество не е способно да асимилира толку многу луѓе на начин што тие се задоволни, би ги спасиле нивните голи животи, а сепак ги живеат оние радикални идеи кои не се ретки во Појасот Газа. Хамас го киднапираше палестинското прашање, а Палестинците немаат сила да се справат со тоа. Хамас ја третираше домашната опозиција како Израелците во кибуци каде што беа убиени жени и деца. Тешко ќе биде поразена идејата за Хамас. Исто како што е тешко да се победи идејата за нацизам и фашизам по Втората светска војна“, вели Алборгети.
