Доживотна плата за политичарите: Референдум во Словачка против доживотната државна издршка
Премиерите и претседателите на парламентот во Словачка кои служеле најмалку два мандата, во моментов уживаат привилегија на доживотна државна издршка во висина на пратеничка плата. Сепак, оваа практика наскоро би можела да стане минато.
Претседателот на Словачка, Петер Пелегрини, најави дека на 4 јули ќе се одржи референдум на кој граѓаните ќе одлучуваат за укинување на доживотната издршка за високите функционери, вклучително и за актуелниот премиер Роберт Фицо по завршувањето на неговиот мандат.
Овој референдум е резултат на масовна граѓанска иницијатива организирана од вонпарламентарната опозициска партија „Демократи“. Петицијата беше потпишана од над 350.000 граѓани, што е законскиот праг потребен за распишување на народно изјаснување.
Покрај прашањето за платите, граѓаните ќе се изјаснуваат и за:
Доживотните плати за премиерите и претседателите на собранието беа воведени како дел од мерките за зголемување на безбедноста на политичарите по обидот за атентат врз Роберт Фицо во 2024 година. Претходно, ваква привилегија имаа само поранешните претседатели на државата.
Укинувањето на Специјалното обвинителство од страна на владата на Фицо претходно предизвика масовни протести во Словачка и сериозни критики од Европската унија. Критичарите сметаат дека овој потег е обид да се заштитат луѓе блиски до власта кои биле под истрага за корупциски скандали.
Иако незадоволството е големо, историјата на референдумите во Словачка покажува низок степен на успешност. Единствениот успешен референдум досега бил оној за членството во ЕУ во 2003 година, додека сите останати пропаднале главно поради недоволна излезност на гласачите.
Претседателот Пелегрини појасни дека на претстојниот референдум нема да се гласа за предвремени избори, бидејќи според одлуката на Уставниот суд од 2021 година, такво прашање е прогласено за противуставно.
