57 милиони евра во опрема која собира прашина додека пациентите чекаат: Скенери, акцелератори, ангиографи… и сите во прекин
И покрај инвестиција од речиси 58 милиони евра во современа медицинска опрема, дел од неа сè уште не е ставена во функција или не се користи доволно. Причините се хроничен недостиг од стручен кадар, недоволна едукација и несоодветни простории – покажува најновиот извештај на Државниот завод за ревизија.
Според наодите, опрема вредна 13 милиони евра не е воопшто во употреба, а уште 5,5 милиони евра стојат неискористени во полн капацитет. Најдрастичен е примерот со пет линеарни акцелератори за радиотерапија, инсталирани во повеќе градови, но сè уште нефункционални – иако дел од нив стојат така со години. Во меѓувреме, единствено Клиниката за радиотерапија и онкологија во Скопје третира над 2.300 пациенти годишно, работи со преоптоварен кадар и апаратура.
Ревизијата открива дека опремата не се набавувала врз основа на прецизни анализи, туку често без обезбедени услови и без подготвен кадар. Дополнително, регистарот на здравствени работници не се ажурира редовно, што го отежнува планирањето, а бројот на радиолози од 2021 до 2023 година дури и опаднал – од 88 на 79.
На ниво на држава, во 9 јавни здравствени установи се инсталирани 18 ангиографи, но дел од нив не се користат редовно поради недостиг на кадар и простор. Дури и за уредите што се користат – како компјутерските томографи (КТ) – ревизијата покажува дека не се закажуваат термини според пропишаните стандарди, а дел од уредите се веќе амортизирани и често дефектни.
Ревизорите укажуваат и на сериозни проблеми со евиденцијата: податоците во „Мој Термин“, фондовскиот систем и во болниците не се совпаѓаат, што резултира со ненаплатени услуги од најмалку 247 илјади евра.
Дополнително, дел од здравствените установи не ги отстрануваат нефункционалните уреди – вклучително и оние со радиоактивни елементи – што претставува закана за животната средина и блокира простор кој може да се користи за нова опрема.
Иако постојат обиди за итни вработувања – како најавата за ангажирање 600 приватни специјализанти до крајот на 2025 – ревизорите бараат подобро планирање, ажурни регистри, функционална евиденција на услуги и одржлив систем за одржување на скапата опрема.
