СРБИЈА ЌЕ ГРАДИ НУКЛЕАРНА ЦЕНТРАЛА? Укинат популарниот мораториум од 1989 година
Собранието на Србија го усвои Законот за изменување и
дополнување на Законот за енергетика со кој се утврдува планот за развој на
нуклеарната енергија. Со овие измени престанува да важи мораториумот за
користење на овој вид енергија, со што се отвора можност државата да изгради
нуклеарна централа.
Повеќе од 60 закони и договори беа усвоени без собраниска
расправа, вклучително и измените на Законот за енергетика. Овие измени
обезбедуваат поголема енергетска сигурност при транзицијата кон чисти извори на
енергија, усогласување на домашната регулаторна рамка со регулаторната рамка на
ЕУ и подобрување на функционирањето на енергетскиот систем.
Три фази од
програмата
Сепак, најголемо внимание привлече делот од Законот кој се
однесува на Програмата за развој на нуклеарна енергија.
Како што е наведено, Програмата е поделена во три фази:
испитување на оправданоста на пристапот кон развојот на нуклеарната енергија,
креирање на Програмата и нејзино спроведување.
Првата фаза вклучува подготовка на основни документи
неопходни за организиран пристап кон развојот на нуклеарната програма, како што
се анализи на техничко-технолошки, правни, економски и други услови; анализа на
можните организациски структури за спроведување на активности поврзани со
развојот на нуклеарната енергија; анализа на кадровските предности и
недостатоци; информирање на јавноста за резултатите од анализите и
истражувањата за влијанието на нуклеарната енергија врз економскиот развој,
енергетската безбедност, безбедноста и животната средина.
Втората фаза вклучува утврдување на целите за учество на
Србија во фазата на имплементација на Програмата за нуклеарна енергија; прописи
со кои се регулира заштитата од радијација, нуклеарен и радиоактивен отпад;
изработка на прелиминарна студија за потенцијална локација; правење анализа на
можноста за билатерална или регионална соработка, особено со земји со веќе
спроведени програми за мирно користење на нуклеарната енергија; изработка на
Унифициран извештај, кој ќе ги содржи сите анализи, истражувања и студии кои се
направени во фазата на испитување на оправданоста на пристапот кон развојот на
нуклеарната енергија и фазата на развивање на Програмата за нуклеарна енергија.
Оваа фаза завршува со усвојување на Стратегијата за
мирновременско користење на нуклеарната енергија во Србија, која на предлог на
Владата ја усвојува Собранието.
Последната, трета фаза, која ќе биде регулирана со посебен
закон, опфаќа спроведување на сите потребни активности за проектирање, изградба
и експлоатација на нуклеарен објект, односно нуклеарна централа.
Со денот на влегувањето во сила на овој закон, престанува да
важи Законот за забрана на изградба на нуклеарни централи во Сојузна Република
Југославија – популарниот мораториум на нуклеарната енергија.
Поради тоа, измените на законот отвораат можност за изградба
на нуклеарна централа, што до сега не беше случај, со оглед на тоа што
изградбата на такви централи беше забранета со закон во 1989 година, три години
по катастрофата во Чернобил.
