ШТО ГО ЧЕКА МЛАДИОТ КОСТА? Правници откриваат:Можно е да остане на психијатриска клиника, но само ако има потреба!
По масакрот на 3 мај во основното училиште „Владислав Рибникар“ во Врачар, збунета беше и правната јавност, вели Вања Бајовиќ, професорка на Правниот факултет на Универзитетот во Белград. Таа раскажа што може да очекува во иднина момчето (13) кое признало дека пукало.
„Кога се случи трагедијата и злосторството – јавноста беше збунета, не само лаичката туку и правната јавност. Не бевме подготвени како општество да се случи вакво нешто. Се постави прашањето – што сега? Ова е дете кое не е кривично одговорно и против него не може да се води кривична постапка ниту против малолетни сторители, а сторителот проверувал, велат во медиумите, дали е кривично одговорен или не“, рече Бајовиќ.
Таа посочи дека постои сомнеж дали против момчето ќе бидат преземени некакви мерки.
„Познат е фактот дека за секоја медицинска интервенција што се презема на дете потребна е согласност од родителите. Се појави дилемата дали е потребна согласност доколку детето го чуваме во психијатриска установа. Единственото законско поддршка овде едноставно се наоѓа во законот за здравствена заштита на лица со ментални нарушувања“, вели соговорникот.
Според неа, во членот 21 од овој закон е предвидено и без согласност, едно лице може да биде задржано во психијатриска установа ако има психички нарушувања или е опасност за себе или за другите.
„Нема потреба од согласност. Тогаш се поставува прашањето дали таа одредба може да важи за дете? Еден член од тој закон зборува за судската постапка кога детето се задржува без согласност. Неспорно е, детето може да се притвори без согласност на родителите, но под услов да има ментално растројство или е опасно за него или за другите.Сето тоа е под услов детето да претставува опасност за себе.Претпоставуваме дека не може да бидеш нормален ако ги убиеш сите овие луѓе. Од друга страна, имаме ситуација на бојното поле каде се прават грозоморни злосторства, а сепак се херои. Не мора секогаш некој што е способен да изврши убиство, да тргне од фактот дека нешто психички не е во ред. на психијатри да проценат Што не ми е јасно дали има психички нарушувања – како На 13 години родителите и училишниот психолог не забележале… Слушнавме и дека се степал на в.д. училиште, тогаш мораше да се разговара со психолозите. Како не можеше да види дека прави планови и го предвидува тоа злосторство? Станува збор за неговата одговорност, но и возрасните – родителите, психолозите и педагозите“, објасни професорот на Правен факултет.
Според неа, законот не предвидува колку може да трае притворот во институција.
„Законот не го предвидува тоа бидејќи се претпоставува дека не е казна туку здравствена мерка која служи за да му помогне, но периодично се проверува. Што значи тоа? Доколку психијатар оцени дека некое лице има психички нарушувања и е опасна за себе или за другите, таа оцена оди пред суд и судот одлучува за притвор.На секои шест месеци судот е должен да проверува дали мерката е сепак неопходна.Не ја изрекуваме однапред, како што ја изрекуваме реченица, но додека трае потребата за лекување Колку што знам за училницата за масовни убиства од Јабуковец – „Сè уште е во установата. Може да трае доживотно, но ако е потребно лекување“, рече Бајовиќ.
Соговорникот се осврна и на одговорноста на родителите.
„Што се однесува до родителската одговорност, имавме ситуација таткото на сторителот да има пиштол во сефот, а потоа малолетникот ја знаел шифрата на сефот, а таткото е обвинет за тешко кривично дело против општа опасност. кривично дело, разликата е дали таткото постапил со умисла што е казна од 12 години или за небрежност од осум години.Што ќе правиме со жртвите, каква е одговорноста на родителите за трети лица?Доколку вашето дете предизвика штета на друго лице може да биде финансиски одговорен како што имавме примери и во врсничко насилство.Друго прекршок може родителот да одговара за нешто што го прави детето.Кривичното право тргнува од индивидуална одговорност а родителот не одговара за постапките на нивните криминално неодговорни деца, со кои не се согласувам“, изјави соговорникот за ТВ Прва.
