ШОК ЗА ПУТИН: ДАЛИ РУСИЈА ЈА ГУБИ ЕНЕРГЕТСКАТА ВОЈНА ПРОТИВ ЗАПАДОТ? Гасот поевтин од пред војната
Земјите од ЕУ ја избегнаа кризата од која се стравуваше од почетокот на инвазијата на Украина, сметаат експертите. Падот на цената на гасот на најниско ниво во претходната годинаипол ја шокираше Русија, која сега подготвува контрамерки за да се обиде да ја поправи штетата што не ја очекуваше.
– Беа свикани итни состаноци, по директна наредба на претседателот Владимир Путин, со цел да се преземе се за да се запре големиот пад – велат западни дипломатски извори.
Имено, оваа енергија сега на берзата чини само 49 евра за мегават-час, што е помалку од пред инвазијата на Украина, односно пред септември 2021 година. Ова е далеку од рекордната цена од август минатата година, кога чинеше 320 евра. Ова е тежок удар за Москва, која се надеваше дека ќе ја скрши Европа со гасна уцена и со тоа ќе ја принуди на политички отстапки.
– Земјите од ЕУ ја избегнаа стравуваната енергетска криза. Ова е неверојатен пресврт за континентот кој пред само неколку месеци се соочуваше со недостиг и потенцијални прекини на електричната енергија бидејќи Русија, некогаш најголемиот снабдувач, драстично го намали извозот на гас во Европа како одговор на санкциите на ЕУ поради инвазијата на Украина – пренесува Си-Ен-Ен.
Меѓу другото, цените паднаа поради неочекувано топлата зима, но и напорите на земјите од ЕУ да ја рационализираат потрошувачката и да најдат алтернативни добавувачи, а магацините во моментов се полни 65 отсто.
– Изгледа дека Европа успешно се одвикна од рускиот гас – рече Хенинг Глоистин, директор за енергија, клима и ресурси во консултантската компанија Евроазија Груп.
Тој додава дека се уште е релативно скап во однос на долгорочниот просек пред кризата, но дека сегашната цена повеќе не укажува на ризик од недостиг, како што беше минатата година.
Билјана Шахриманјан Обрадовиќ од Центарот за стратешки анализи за српски Телеграф вели дека енергетската зависност на Европа била клучна во руската пресметка за нападот на Украина.
– Овој адут е скршен. Слободниот пазар си ја врши работата, а Русија уште долго нема да се врати на својот најважен пазар. Путин и Русија погрешно пресметале и направиле стратешка грешка – оценува нашиот соговорник.
Јелица Путниковиќ, уредник на веб-страницата Енергија Балкана, истакнува дека Европа може без руски енергетски извори, но проблемот се транспортните трошоци.
-Таа цена е резултат на топла зима, мал е влијанието на економијата, падот на потрошувачката, но и законот на понуда и побарувачка. Цените на берзата може да паднат или да се зголемат од различни причини. Така е и сега, но нема многу реална основа дека цената ќе остане таква, за жал на нас потрошувачите. Имено, некои европски аналитичари и консултантски фирми проценуваат дека гасот може да биде скап уште долго време, па дури најавуваат дека околу 150 милиони луѓе ќе бидат изложени на ризик поради скапите извори на енергија. Не е прашање дали Европа ќе може без руски гас сега, кога почнаа да градат терминали за ЛНГ, туку прашање е колку ќе платат за гасот што пристигнува со танкери и е поскап од тој низ кој поминуваат. цевки – вели Путниковиќ.
