Пазарот на недвижности во хибернација: Граѓаните прашуваат како се уште се високи цените на квадратите во Србија, ако нема кој да ги плати?

Медиумите во соседството со посебна анализа на пазарот на недвижности, акцент ставаат на цените, но и на податокот дека има стагнација. Медиумите прашуваат како цените на становите во соседна СРбија остануваат исти, иако нема интерес за купување како претходно. 

Како што наведува „Данас.рс“, според истражувањето на сајтот 4zida, 59 отсто од агенциите предвидуваат стагнација на цените на квадратурата, додека 37 отсто веруваат дека ќе паднат. Инвеститорите се речиси едногласни по ова прашање – повеќе од 90 отсто од нив веруваат дека ќе стагнира, додека само шест отсто сметаат дека цените ќе бидат пониски.

Никола Чобиќ, брокер за недвижности во агенцијата Сити Експерт, сугерира дека намалената активност на купувачите на ова поле е резултат на повеќе фактори, меѓу другото, високите каматни стапки на банкарските кредити.

– Побарувачката е намалена, што го потврдуваат и статистичките податоци, со тоа што е почувствителна кај старите отколку кај новите. Поради оваа причина, јас сум на мислење дека цените треба да се прилагодат од пет до 10 проценти во старите згради, за да се направи поголема разлика што ќе ги мотивира луѓето да купуваат постари имоти. Во времето на короната, побарувачката беше голема, а луѓето во страв одложуваа пари за недвижен имот, но сега обрнуваат внимание, гледаат подолго и им треба повеќе време да одлучат дали да купат нешто.

Грубо кажано, дури на крајот на тековната или почетокот на следната година, кога еуриборот ќе падне, можеме да очекуваме дека купувачите на кредити ќе бидат поактивни и дека пазарот ќе заживее како пред една година – објаснува Чобиќ.

Експерт за недвижности вели дека пазарот е забавен, бидејќи цените на становите се уште се високи на огласите, а нема кој да ги плати и дека во Белград квадрат може да чини 1.500 евра, а може да биде 5.000 евра.

– Србија е пазар на поврзани набавки и продажби. Тоа значи дека луѓето продаваат поголем стан за да купат два помали, или помал за да купат поголем со дополнителен надомест. Особено кога сопствениците на поголемите станови ги гледаат цените на помалите, тогаш не гледаат поента да ја намалат цената за да го продадат својот поголем стан, бидејќи треба да платат многу повеќе за да купат два мали. Она што е на рекламите и она што се постигнува во финалните понуди ретко се поклопуваат – обично разликата е меѓу 20 и 30 проценти – заклучува Чобиќ.

Од друга страна, градежниот инженер Данијел Дашиќ ги гледа „цените на пиперките“ како директна последица од перењето пари добиено преку големи проекти и во таа насока, поради неорганизираноста на системот, не е оптимист дека крајот на оваа практика е на повидок.

– Се додека инфраструктурните работи, како Моравскиот коридор, Фрушкогорскиот коридор, Експо, чинат и до 10 пати повеќе од реалната цена, ќе има пари што ќе се инвестираат во нешто трајно. Насмевката на Војводина пред неколку години чинеше 400 милиони, а сега е 2 милијарди евра. Експо е три пати поскапо од Олимписките игри во Париз, чини четири пати повеќе од главниот Експо. Ова се сите пари што се „извлекуваат“ со добро координирани шеми. Со оглед на тоа дека не е лесно да се пласира коцка пари, најлесно е да се инвестира во некој недвижен имот, што ќе ја задржи цената – објаснува Дашиќ.

Причината за приближните цени на старите и новите згради, нашиот соговорник ја гледа во тоа што има многу повеќе пари отколку места каде што би можел да инвестира и да биде безбеден, а притоа никој не прашува од каде доаѓа.

Проценителот на недвижности Милиќ Ѓоковиќ предупредува дека сега се уште е неблагодарно да се даваат прогнози дали ќе има пад на цените на становите и дека, без разлика што имаме независен пазар, еуриборот, кредитните активности и кредитните купувачи имаат многу влијание врз него.

– Веројатно нема да има драстичен пад во блиска иднина, но според предвидувањата нема да има ниту драстичен скок. Се препорачува да не се поставуваат цени кои не се реални на почетокот, туку продавачите од почеток да понудат објективна цена на имотот. Ако цената на станот е поставена на 300.000 евра, а реално вреди 220.000, а потоа се „спушти“ за 50.000, тоа не е намалена цена. Затоа, пред да купите, треба да ги користите услугите на професионалци, пред се проценители, експерти и агенции за недвижности – нагласува соговорникот на Данас.

Конвергенцијата на цените на старите згради со новите згради Ѓоковиќ ја гледа како резултат на скептицизмот на нашите граѓани кон новитетите, но и нереалноста на продавачите при одредувањето на цените.

– Луѓето сакаат докажани работи, она што е веќе тестирано и не им веруваат на иновациите. А од друга страна, сопствениците на стари станови можат да ги зголемат цените на недвижностите, доколку се градат во близина на нова зграда, со што се зголемува вредноста на населбата и квалитетот на животот – заклучува нашиот соговорник. .

Според последниот извештај на Републичкиот геодетски завод на Србија, вкупниот број на купопродажни договори на пазарот на недвижности во третиот квартал од 2023 година изнесува 29.248, што е за 15,9 отсто помалку во однос на истиот период пред една година. 

Најскапиот стан во третиот квартал со површина од 346 метри квадратни е продаден за 2.219.888 евра, а се наоѓа во Белград на вода.

Фото: ФАКТОР