ОПАСНО ВО ОСИЕК! „Откривме соединенија чие присуство во воздухот воопшто не се очекуваше“

Квалитетот на
воздухот загаден од пожарот на мерните станици во областа Осиек вчера беше
нешто подобар од завчера, но ситуацијата е се уште опасна.

Воздухот беше
оценет како „умерен и прифатлив квалитет“, но жупанискиот и градскиот штаб за
цивилна заштита соопштија дека денеска „поради превенција“ нема да има настава
во основните и средните училишта во Осиек, како и во некои од околните градови
кои беа зафатени од чадот.

Шефот на
кабинетот на Осиек, заменик градоначалникот Драган Вулин, истовремено најави
дека градинките ќе продолжат со работа. Во меѓувреме, пожарот во просториите на
компанијата „Драва интернешнл“ продолжува да тлее под почвата на пожарното
место.

Ситуацијата е комплицирана.
Има соединенија што ги нема во прописите

Пред сè, овде
треба да се разбере што точно вчера беше оценето како „умерено и прифатливо“. Според
веб-страницата на градската управа, умерена концентрација од 21,89 μg/m³ фини
лебдечки честички помали од 2,5 микрометри, т.н. PM2.5.

Концентрацијата
на груби суспендирани честички PM10 од 33,81 µg/m³ беше оценета како
прифатлива.

Откриено е присуство
на опасни соединенија

Концентрациите на
овие лебдечки честички се важна мерка за квалитетот на воздухот, но не и
единствената.

Имено, во
воздухот во областа Осиек е откриено присуство на потенцијално опасни, токсични
и/или канцерогени соединенија – формалдехид, бензен, толуен, етилбензен,
ксилен, стирен, ацеталдехид, фуран и етилен.

Ситуацијата стана
уште покомплицирана

Токсикологот
Фрањо Плавшиќ предупреди дека ситуацијата уште повеќе се искомплицира минатата
недела, кога за Индекс изјави дека горењето нема да престане додека
температурата не падне доволно.

Температурата
дефинитивно е околу 600 степени Целзиусови, бидејќи огнот се уште тлее и покрај
тоа што се обидоа да го изгаснат покривајќи го со земја“, изјави Плавшиќ.

„Ова се многу
добри услови за хемиските процеси во кои се формираат органски молекули.
Гасовите и чадот сега се пробиваат низ слоевите на земјата, и мислам дека ова е
уште поопасно од претходната ситуација кога чадот брзо се искачи во воздухот. Ова
сега полека тече надвор од земјата, па подолго се задржува во долните слоеви на
воздухот“, објасни токсикологот.

„Јасно е дека не
е добро“

Плавшиќ вели дека
откриените соединенија се опасни.

„Формалдехидот е
многу опасен. Се сеќавате ли на пожарот во Плитвице? Јас учествував во работата
на тоа. Имаше многу формалдехид таму. Бензенот е многу канцероген. Толуенот е
репротоксичен. Сепак, сè зависи од концентрациите и од човечкиот организам.
Немам доволно податоци. Никој нема доволно за да може да каже нешто попрецизно.
Но, јасно е дека тоа не е добро“, изјави Плавшиќ.

„Најдовме
соединенија чие присуство во воздухот воопшто не се очекуваше“

Сњежана Бенкотиќ
од Наставниот институт за јавно здравје во Осиек ни изјави дека податоците што
ги собрале допрва треба внимателно да се обработат.

„Најдовме
соединенија кои не се регулирани со нашата регулатива бидејќи воопшто не се
очекува нивно присуство во воздухот“, рече Бенкотиќ.

„Затоа податоците
во моментов тешко се толкуваат. Ние самите се обративме до хемичари, пред се до
токсиколозите за толкување“, додаде таа, објаснувајќи дека само
квантификацијата, односно одредувањето на концентрациите на откриените
соединенија ќе ја даде вистинската слика.

ФОТО: Иван Бабоселац