НИТУ ЕВРОПА НЕ Е НАКЛОНЕТА КОН ЖЕНИТЕ – разликата меѓу платите меѓу достигнува 12 проценти повеќе во корист на мажите
Европските жени во просек заработуваат 12 проценти помалку од европските мажи – за истите работни места. Зголемувањето на транспарентноста на платите е една од клучните лостови за намалување на оваа разлика. Затоа Европската комисија усвои регулатива според која компаниите ќе бидат обврзани да известуваат за износот на заработката, по категории. Прашањето е што ќе промени оваа регулатива?
Европската конфедерација на синдикати пресмета дека фактот што информациите за платите не се јавни им чини на жените во Европската Унија најмалку 4,8 милијарди евра годишно.
Поради разликата во заработката меѓу мажите и жените, Европската Унија ја издаде Директивата за транспарентност на платите. Земјите-членки имаат уште една година да го вклучат во своето законодавство.
„Постојат различни мерки за големите компании и за малите и средните компании, бидејќи не сакаме да им наметнеме многу административни оптоварувања. Постојат различни периоди на известување, но во суштина ова значи дека ако разликата во платите меѓу половите е поголема од пет проценти, тогаш е потребно компаниите да известуваат за тоа“, изјави портпаролката на Европската комисија, Ева Хрнчирова, за „Еуроњуз Србија“.
Огласот за работа ќе мора да содржи информации за плата
Кога работат во лаборатории, прават компјутерски чипови, дури и кога возат трактор, жените се платени помалку од мажите.
Промените не значат дека индивидуалните плати ќе бидат јавно достапни, но вработените ќе имаат право на информации за просечните плати на колегите што извршуваат иста или слична работа, поделени по пол.
Информациите за плата ќе мора да бидат вклучени во огласот за работа, а работодавачот нема да има право да ги прашува кандидатите за нивните претходни заработки за време на интервјуто.
„Факт е дека досега не можеше да се дискриминира и ова е напишано во законите на секоја земја од Европската Унија, но разликата е во тоа што луѓето сега ќе видат како се платени во однос на другите, а делот за транспарентност во ова е причината зошто се нарекува закон за транспарентност на платите, а не само закон за еднаквост или еднакви плати. Станува збор за транспарентност и знаење како се споредувате со вашите колеги на слични позиции“, изјави Џон Санес од консултантската компанија „Нордик“ за „Еуроњуз Србија Риворд Партнерс“ од Копенхаген.
Директивата на Европската комисија предвидува санкции за компаниите што не ги почитуваат правилата – од казни, суспендирање на јавните набавки и правна одговорност. Сепак, најголемиот предизвик останува контролата на примената на прописите, со која ќе треба да се справат поединечните земји-членки.
Соседите со експлицитна забрана за разликата во платите
Зборувајќи за ситуацијата во Србија, комесарката за заштита на еднаквоста Бранкица Јанковиќ рече дека најновите официјални статистички податоци покажуваат дека разликата во платите меѓу жените и мажите е во просек 8,8 проценти. Сепак, како што истакна таа, во одредени возрасни групи и во одредени професии таа е значително поголема, достигнувајќи над 20 проценти, особено во возрасната категорија од 35 до 39 години. Покрај тоа, јазот е поголем во оние професии во кои доминантно се вработени мажи, како што се ИТ и енергетскиот сектор.
Бранкица Јанковиќ за „Еуроњуз Србија“ изјави дека разликата во платите е најголема меѓу оние со највисоки приходи, а најмала меѓу оние со најниски приходи.
„Овој процент од 8,8 нè става во земјите со помал родов јаз. Европскиот просек е 12 проценти во разлика и варира од земја до земја. Имаме и земји со уште помал јаз од нашиот, вклучувајќи ги Италија и Белгија. Мислам дека Луксембург е единствената земја што всушност има минус 0,7 или минус 0,9, па затоа е единствената земја каде што жените имаат малку повисоки просечни плати“, изјави таа.
Кога станува збор за прашањето дали барањето за објавување на износот на платите е доволно за намалување на јазот во платите, соговорникот на Euronews Serbia рече дека веќе имаме експлицитна забрана за јазот во платите.
„Нашето трудово право во член 104 експлицитно ја пропишува и забранува разликата во платите. Значи, на работникот му се гарантира еднаква плата за иста работа или работа со иста вредност, тогаш законот точно дефинира што значи истата работа. Во оваа смисла, веќе имаме во нашето трудово законодавство и во законот за забрана на дискриминација, по кој дејствуваме, експлицитна забрана за ваков вид однесување“, рече таа, но рече дека транспарентноста е генерално добредојдена.
