Крај на уцените и ветата? Најавата за гласање со квалификувано мнозинство во ЕУ носи клучни гаранции за Македонија
Најавата на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, за преминување кон одлучување со квалификувано мнозинство во надворешната политика на Европската Унија, отвора сосема нова перспектива за политиката на проширување. За Македонија, оваа системска промена наметнува една клучна придобивка – историска гаранција дека по евентуалното внесување на Бугарите во Уставот, евроинтегративниот пат повеќе нема да биде заложник на нови билатерални блокади.
Во својата честитка до унгарскиот опозиционер Петер Маѓар, осврнувајќи се на враќањето на Унгарија на „европскиот пат“ и потребата од реформи во рамките на Унијата, Фон дер Лајен јасно стави до знаење дека досегашниот принцип на апсолутна едногласност станува нефункционален.
Што значи ова за македонските евроинтеграции?
Иако изјавата е дадена пред сè во контекст на досегашните опструкции од страна на Будимпешта, нејзината тежина има директни импликации врз македонското досие. Македонија со децении е најголемата жртва на правото на вето на одделни земји-членки, кое се злоупотребуваше за наметнување историски и билатерални барања кои драстично отстапуваат од Копенхашките критериуми.
Доколку Европската Унија го операционализира гласањето со квалификувано мнозинство во надворешната политика – каде што се носат и важните одлуки за отворање и затворање на преговарачките кластери – тоа суштински ги менува правилата на игра:
Укинувањето на принципот на едногласност и преминувањето кон систем каде што мнозинството земји-членки одлучуваат за напредокот, практично се претвора во најцврстата гаранција што Брисел може да ѝ ја понуди на Македонија. Тоа би значело дека компромисот за уставните измени би бил последната политичка пречка пред отворањето на реалниот, технички пат кон полноправно членство во европското семејство.
