Која е групата Вагнер и кои се војниците кои пристигнаа на 200 километри од Москва?
Борците на групата Вагнер ја презедоа контролата врз руски град за само еден ден и стигнаа на 200 километри од Москва. Речиси десет години се раскажуваа приказни за групата Вагнер, но додека не започна војната во Украина тие не беа во центарот на вниманието на светските медиуми, пишува Кликс.
Информациите за активностите на тогаш непознатата и мистериозна група Вагнер почнаа да се појавуваат во 2014 година кога Русија го анектираше Крим.
Вагнеровата приватна воена компанија или Вагнеровата група е неофицијална воена организација која не е дел од редовните вооружени сили на Русија.
Воените единици на ПМЦ Вагнер броеле во различни времиња и според различни извори од 1.350 до 2.000 луѓе.
Според изворите на германскиот весник Билд во Бундесверот, вкупниот број на платеници во 2020 година достигнал 2.500 луѓе.
Сега, според информациите од американската влада, Вагнер има над 50.000 борци.
Како се појави Вагнер и кои се интересите на Пригожин?
Иако се верува дека Вагнер го основал Пригожин, претходно се појавија различни информации.
Се верува дека оваа група била организирана од Дмитриј Уткин.
До 2013 година, Дмитриј Уткин беше командант на 700-тиот посебен одред за специјални сили на 2-та одделна бригада на специјални сили на ГРУ (Главна управа на Генералштабот на вооружените сили на Руската Федерација) стационирана во регионот Псков. Одредот учествуваше во две чеченски војни.
Откако беше префрлен во резервниот состав со чин потполковник, Уткин се приклучи на групата за безбедност Моран (МСГ), која беше ангажирана во безбедносните служби.
Потоа, во 2013 година, тој замина во Сирија како дел од групата Словенечки корпус организирана од МСГ.
Борците, наводно, биле регрутирани да ги чуваат сириските енергетски објекти.
Во реалноста, тие завршија под команда на теренски командант кој се бореше против силите на претседателот Башар ал Асад и беа во заседа од милитантите на Исламската држава.
По враќањето во Русија, организаторите на словенечкиот корпус Вадим Гушев и Евгениј Сидоров беа осудени на три години затвор под обвинение за платеник, а самите борци не одговорија.
По неуспешното патување во Сирија, Уткин го зел прекарот „Вагнер“ во чест на германскиот композитор Рихард Вагнер и станал командант на единицата што го носи неговото име.
Во 2016 година, Уткин беше виден на специјален прием во Кремљ за војници одликувани за посебно херојство.
Од јуни 2017 година, Уткин е под санкции на САД, а на списокот на американското Министерство за финансии стои дека тој е „поврзан со приватната воена компанија на Вагнер“.
Еден од изворите на финансирање на Вагнер медиумите го споменуваат како тајни расходни ставки на руското Министерство за одбрана, како и бизнисменот Евгениј Пригожин, кој е близок до рускиот претседател Владимир Путин.
Како што дозна претходно (2020 година) весникот РБЦ, Евгениј Пригожин учествувал на неколку тендери за одржување на базата на групата Вагнер.
Самиот Пригожин, кој исто така е под американски санкции, негираше каква било поврзаност со Вагнер.
Во тоа време, имаше само посредни докази за неговата вмешаност.
Вагнер се прослави за време на немирите во Украина во 2014 година и анексијата на Крим, а за време на војната во Украина што Русија ја започна на 24 февруари 2022 година, Евгениј Пригожин одеднаш се прослави како нејзин основач, сопственик и врховен командант.
„Јас го измислив ПВК Вагнер, раководам со Вагнер и отсекогаш сум го финансирал Вагнер“, изјави Пригожин во јануари оваа година.
Тој тогаш призна дека од почетокот на војната морал да бара „дополнителни извори на финансирање“.
Тој не појасни за кои извори станува збор.
Каде се бореле платениците на Вагнер?
Се верува дека Вагнер израснал од воената чета „Словенски корпус“, која извршувала борбени мисии во Сирија уште во 2013 година.
Првиот доказ за активностите на Вагнер беше снимен од украинските специјални служби во мај 2014 година во Донбас.
Во октомври 2017 година, тогашниот шеф на Службата за безбедност на Украина Василиј Хрицак објави вмешаност на „Вагнер“ во уништувањето на воениот транспортер Ил-76 во источна Украина во јуни 2014 година, нападот на аеродромот во Доњецк и борбите во близина на Дебаљцево.
Нема независна потврда за оваа информација.
Од втората половина на 2015 година, докази за активностите на ПВК на Вагнер се појавија само во Сирија.
Се верува дека особено борците на Вагнер активно учествувале во првиот и вториот напад на Палмира во 2016 и 2017 година.
Од јуни 2017 година, целите на платениците се сменија, пишуваат руските медиуми РБЦ и Фонтанка. „Фонтанка“ напиша дека руското Министерство за одбрана нагло го намалило снабдувањето со оружје на Вагнер, пренесувајќи само застарено оружје.
Наводно, тогаш на Вагнер му било понудено да добие средства во самата Сирија, вклучително и заземање и заштита на нафтени и гасни полиња.
Во оваа насока, важно е да се напомене дека нападот врз областа на сириското село Кушам, наводно со учество на „Вагнер“, бил извршен во зоната на нафтено поле и, според некои информации, бил насочен при нивно фаќање.
Активности во Африка
Интересот на руските платеници за Африка беше забележан по преговорите на највисокото руско раководство со лидерите на Судан и Централноафриканската Република во есента 2017 година.
Како што пренесува Би-Би-Си, трагите од ПМЦ на Вагнер се видени во Судан од крајот на 2017 година.
Рускиот новинар Александар Котс потоа објави видео со руски инструктор што тренира војници во Судан, со натпис „секојдневие на рускиот ПВК“.
Но, вооружени лица од Русија се видени и во соседната Централноафриканска Република.
Официјално е познато само дека Русија ги проучувала можностите за „заемно корисен развој на природните ресурси на Централноафриканската Република“ и дека во 2018 година започнала примената на концесии за истражување на рударството, како што соопшти руското Министерство за надворешни работи на крајот на март 2017 година.
Министерството за надворешни работи тогаш објави дека кон крајот на јануари – почетокот на февруари, Москва доставила „бесплатно“ за потребите на Централноафриканската армија, а исто така испратила 5 воени и 170 руски цивилни инструктори да го обучуваат персоналот на армијата на ЦАР.
Тројца руски новинари беа убиени во Централноафриканската Република на 30 јули 2018 година: Кирил Радченко, Александар Расторгуев и Орхан Џемал.
Тие отидоа таму да ги истражат активностите на ПВЦ на Вагнер.
Што правеа платениците на ПВК во Либија?
Во мај 2020 година, меѓународните новински агенции добија извештај од набљудувачката мисија на Комитетот за санкции на ОН во Либија, во кој се наведува дека 1.200 платеници на Вагнер се бореле во Триполи на страната на генералот Калифа Хафтар во Либија.
Во документот се истакнува дека оваа бројка е приближна и се заснова „на неколку визуелни контакти и информации од отворени извори“.
Од извештајот, кој не е официјално објавен, произлегува дека членови на ПВК на Вагнер се во Либија од 2018 година.
Информациите за активностите на Вагнер во Африка не застанаа тука.
Во извештаите на организациите и новинарските истражувања се дадени информации за груби прекршувања на човековите права, експлоатација и бројни убиства за кои е исклучително тешко да се докаже дека ги извршиле борците на Вагнер.
Војната во Украина
Недолго по почетокот на војната во Украина, почнаа да се појавуваат информации за присуство на платеници на Вагнер на територијата на таа земја кои се борат заедно со руската армија. Наскоро извештаите станаа официјални.
Со оглед на тоа што досега, според достапните информации, Вагнер не ја надминувал бројката од повеќе од 7.000 војници, на почетокот на војната станала забележлива потребата од „топовско месо“.
Затоа, Вагнер, во договор со руската влада, почнал да регрутира затвореници кои биле осудени за силување, убиства и други злосторства.
Им биле понудени договори од 6-18 месеци, по што би можеле да се вратат во своите градови со ослободување од остатокот од казната.
По нешто повеќе од половина година од почетокот на регрутирањето на затворениците, во руските медиуми почнаа да се појавуваат информации за убиствата извршени од поранешни затвореници кои се вратиле од Украина.
Вагнер и донесе голема предност на руската армија и постигна значителни резултати во Соледар, што беше прв значаен успех на руската страна.
Освен тоа, Вагнерите останале во Бахмут и го освоиле тој град.
Откако Пригожин рече дека почнал да добива помош „од страна“ и откако постигна значителни успеси на бојното поле, почна јавно да бара посилна поддршка од руската влада.
Тој постојано јавно ги критикуваше руските воени претставници и се закани дека ќе ја повлече својата војска.
Ситуацијата ескалира по наводното гранатирање на позициите на Вагнер во Украина.
На 24 јуни, Пригожин започна воен бунт.
За помалку од 24 часа борците на Вагнер ја презедоа контролата врз рускиот град Ростов на Дон, недалеку од границата со Украина.
Не долго потоа, тие пристигнаа на 200 километри од Москва.
„Маршот на правдата“ кон Москва беше прекинат по вклучувањето на најмалку очекуваниот играч, претседателот на Белорусија, Александар Лукашенко.
Тој успеа да го убеди Пригожин да се откаже од својата идеја, да ја повлече војската и да дојде во Белорусија, каде што ќе му биде загарантирана слободата.
Тој доби ветување од претседателот на Русија дека ниту тој ниту борците на Вагнер нема да бидат кривично гонети.
Како ќе се развива односот меѓу старите пријатели Путин и Пригожин по воениот бунт, дали сè е поставено или не и што ќе се случи со Вагнер, кој доби неверојатна воена и политичка моќ, сега е невозможно да се процени.
