ЗОШТО ЕКОНОМИСТИТЕ СЕ ЗГРОЗЕНИ ОД МАТЕМАТИКИТЕ НА ТРАМП: „Загрижувачки“
Тајм – Њујорк
Кога претседателот Доналд Трамп првично ги објави своите нови царини во февруари, тој ги предложи како „фер и реципрочен план за трговија“. И така се претпостави дека овие реципрочни царини, како што се познати, ќе бидат еднакви по вредност на даноците што странските земји ги поставиле против американските производи. Всушност, тарифите објавени на 2 април, на „Денот на ослободувањето“ на Трамп, беа малку покомплицирани — и за некои економисти, позагрижувачки. Трамп прво воведе општа тарифа од 10 отсто на сите увози во САД, вклучувајќи ги и ненаселените острови, како што се островите Херд и Мекдоналд, и на места со кои САД имаат трговски суфицит, како што е Обединетото Кралство.
„На сите странски претседатели, премиери, кралеви, кралици, амбасадори и сите други кои наскоро ќе се јават да побараат изземање од овие тарифи, им велам: ‘Укинете ги вашите сопствени тарифи, отстранете ги вашите бариери, не манипулирајте со вашите валути’“, рече Трамп додека зборуваше од Градината на рози во Белата куќа.
Покрај оваа основна наплата од 10 отсто, Трамп покажа картонска табела и објави дополнителни царини за некои земји, пресметани според „тарифите наплатени на САД“. Администрацијата на Трамп всушност користела едноставна пресметка: трговскиот дефицит на секоја земја со САД поделен со нејзиниот извоз во САД. Конечната реципрочна тарифа потоа беше поделена на 2, со минимум од 10 отсто.
Пред администрацијата на Трамп да го потврди овој метод, истакнатиот економист Џејмс Суровиецки привлече внимание со обратно инженерство на објаснувањето за цените на тарифите на Икс. „Наместо тоа, за секоја земја, тие само го зедоа нашиот трговски дефицит со таа земја и го поделија со извозот на земјата кон нас“, објави поранешниот финансиски колумнист за Њујоркер на Икс. „Каква неверојатна глупост е ова“.
Канцеларијата на трговскиот претставник на Соединетите Држави ја потврди математиката на тарифите на Трамп во објаснување, наведувајќи: Реципрочните царини се пресметуваат како царинска стапка неопходна за балансирање на билатералните трговски дефицити меѓу САД и секој од нашите трговски партнери… За да се конципираат реципрочните тарифи, беа пресметани царинските стапки што би ги довеле билатералните трговски дефицити на нула“.
Иако објаснувањето користи грчки букви и формули, Политико забележува дека тоа е во суштина истата формула што ја објави Суровиецки. Користејќи ја оваа формула, администрацијата на Трамп пресмета екстремно високи стапки за одредени земји, вклучувајќи нова тарифа од 34 отсто наметната на Кина, 46 отсто за Виетнам и 20 отсто за Европската Унија.
Феликс Тинтелнот, вонреден професор по економија на Универзитетот Дјук, гледа големи проблеми со овој метод на пресметка — особено бидејќи трговскиот дефицит е „нормален“ и „може да се промени“. – Да речеме дека трговскиот дефицит во Виетнам ќе се намали во текот на следната година. Па, тогаш и тарифната стапка треба да се промени. Но, сега учесниците на пазарот треба да предвидат колку ќе се промени трговскиот дефицит со поединечни земји, вели Тинтелнот. – А тоа не е едноставно, бидејќи ние истовремено менуваме толку многу царини, и на крајот, вкупниот трговски дефицит на САД во голема мера е одреден од други макро одлуки, како вкупните заштеди и вкупните инвестиции, кои немаат ништо со тарифните стапки. Тој, исто така, истакнува дека за одредени земји не е важно дали тие всушност имаат царини кон САД. Израел ги укина тарифите на американските производи на 1 април, во подготовка за царините на Трамп, но сепак беше силно погоден со тарифа од 17 отсто во објавата на 2 април.
„Фактот дека земјите кои наплаќаат нула царини на САД се погодени со тарифи покажува дека овие не се реципрочни тарифи во нивното вистинско значење“, вели Тинтелнот. „Во интегрирана глобална економија е сосема нормално да постои билатерален трговски дефицит. Малку интроспекција помага: Имате билатерален трговски дефицит со вашата локална продавница за намирници, но билатерален трговски суфицит со вашиот работодавач. Зошто би ставиле тарифа на вашата локална продавница за намирници?“
Брајан Бетјун, професор по економија на Бостонскиот колеџ, тврди дека администрацијата на Трамп никогаш не требало да ги пресметува овие тарифи за земји со толку различни економски позиции и односи со САД користејќи ја истата формула. – Третирањето на сите мали земји во развој на ист начин како што ја третирате Европската Унија… тоа изгледа скандалозно, вели Бетјун. „Некои од овие земји со релативно мали и покревки економии може да имаат малку поинаков пристап кон трговијата. Ова е проблемот кога ги групирате сите заедно.“
Денес, веднаш се почувствува влијанието како резултат на „Денот на ослободувањето“ на Трамп. Американскиот долар падна на шестмесечен минимум во однос на еврото, а Дау Џонс потона за повеќе од 1.500 поени. Трамп претходно рече дека „некоја болка“ може да се почувствува како резултат на тарифите. Бетјун предвидува дека администрацијата на Трамп ги подготвува луѓето за рецесија која, според неговото професионално мислење, е „неизбежна“.
