СЛУЧАЈОТ СО ТРУЕЊЕТО СО КОКА КОЛА Е СОМНИТЕЛЕН: За криминалистите, може да е саботажа

Случаите на труење со пијалок во Хрватска ПРОДОЛЖУВААТ откако социјалните мрежи во понеделникот вечерта беа преплавени со вести за труење од производите на Кока-Кола.

Сомнителни случаи се регистрирани во Загреб, Вараждин, Сплит и Риека, каде што е хоспитализиран маж во малку посериозна здравствена состојба, додека според министерот Берош, останатите пациенти имаат поблаги симптоми. За повеќето очекуваат наскоро да бидат пуштени дома.

Кој ги направи грешките?

Што всушност се случи е прашање на кое институциите се уште немаат одговор. Само е потврдено дека се работи за исти дијагнози, но не и исти пијалоци. Во Риека тоа беше Ромеркел во стаклено шише, а во случајот во Загреб беше Кока-Кола во пластично шише купена од автомат на универзитетот.

Индекс разговараше со деловниот и приватниот советник за безбедност Жељко Цвртил за безбедносни прашања. Нè интересираше како е можно да се контаминираат различни шишиња од различни земји на производство, од ист производител и кој ги направил грешките.

Цвртила рече дека ова не е неуспех на јавната полициска разузнавачка безбедност, но можеби, според него, може да биде пропуст на надлежните агенции за безбедност на храната.

„Но, и тие функционираат на тој начин што не вршат увид во се, туку периодично проверуваат дел од мострите. И не е реално дека се е проверено и никаде не е направено. Исто така, тоа се производи на компанија која има одредени меѓународни стандарди во однос на безбедноста на храната и пијалоците и начините на функционирање и производство.Кога некој има воспоставено меѓународни стандарди се претпоставува дека се исполнети сите норми“, рече Цвртила.

„Тоа може да биде саботажа“

Според досегашните информации со кои располага јавноста, тој вели дека во овој случај се можни две опции. Од една страна, тој смета дека можело да е нечија грешка или, од друга страна, некој намерно да ставил забранети материи во пијалокот. Одговорите на овие прашања, вели, ќе треба да ги даде истрагата на надлежните институции.

Но, како што му изгледа во моментов, вели дека саботажа на компанијата која произведува пијалоци е многу можна.

„Ако се работи за една фабрика за флаширање, тогаш би можеле да размислиме како има грешка. Но бидејќи се работи за различни погони за флаширање, а изгледа дека контаминираните производи се само во Хрватска, тогаш мислам дека е можно да е саботажа“, смета тој. Цвртила, кој додаде дека клучен фактор во целиот случај бил неуспехот на надлежните институции.

„Клучната грешка беше направена веднаш во првиот случај“

Имено, првиот случај на труење со безалкохолен пијалок се случил во мај, а во него бил вклучен Станко Лаковиќ кој една недела бил во болница. Поради изгорениот хранопровод, ослабе 20 килограми и се уште не се опоравил.

„Клучен пропуст е направен веднаш во првиот случај од петти месец, бидејќи тогаш сите молчеа, а полицијата не излезе на местото на настанот. Катастрофално е. На човекот му изгоре устата и хранопроводот, едвај преживеа, а никој внимаваше.светлата требаше веќе да се запалат и во полиција и во државното правобранителство и во сите институции.Требаше веднаш да реагираме, имаше пропуст“, ни вели тој и додава дека зголемувањето на случаите може да тогаш се стопирани.

„Да имаше тогаш реакција, да излезеше полицијата на местото на настанот и да утврди што се случило, можно е денеска да беше поинаку. Помина премногу време и досега ќе беа утврдени некои работи. Можеби тие шишиња што сега им се сервираат на луѓето, можеби тогаш биле во складиште и не биле дистрибуирани и можеби можело да се прекине. Тој случај требало да биде аларм до институциите“, заклучи тој.

Борзан ги повика институциите и Берош

За неуспесите на институциите разговаравме и со претставничката во Европскиот парламент, Билјана Борзан, која не сака никого да обвинува поради текот на истрагата, но укажа на големите проблеми во овие случаи.

„Граѓаните прво добиваа информации за се преку социјалните мрежи и медиумите, верувам дека институциите потфрлија, реакцијата беше бавна и поттикна ширење на паника меѓу луѓето, која секогаш треба да се спречува во вакви случаи.

Реакцијата на институциите мора да биде брза, ефикасна, да им се даде до знаење на граѓаните како работите се држат под контрола за граѓаните да се чувствуваат безбедно без разлика на вакви инциденти. Тоа не е случај денес“, изјави претставникот на Индекс, Борзан.

Тој смета дека е потребно да се направи се за да се спречи ширењето веднаш бидејќи секој час јавноста е сведок на нови потенцијални труења на граѓаните. Таа го повика целиот систем, предводен од Министерството за здравство, за ширење на труењето.

„Требаше да преземат одредени мерки веќе во мај“

„Вчера бевме сведоци на префрлање на одговорноста и создавање алиби од страна на Министерството за здравство од кое се издвоија за да функционира санитарната инспекција во рамките на Државниот инспекторат од 2019 година.

Небитно е чија е надлежноста кога ќе се случи нешто вакво, одговорен е целиот систем, бидејќи случајот од мај покажа дека не сме имуни на вакви инциденти и веќе тогаш требаше да се преземат одредени мерки за да се види  дали се можни такви случаи во блиска иднина. Тоа очигледно не беше направено“, смета Борзан.

Агенција за храна: Можна е појава на инциденти

Како членка на Европската унија, Хрватска има систем за безбедност на храна и пијалоци кој се смета за најефикасен во светот. Ја прашавме Хрватската агенција за земјоделство и храна како можело да дојде до загадување на пијалоците и дали храната и пијалоците се безбедни во Хрватска.

Конкретни одговори не добивме, но рекоа дека редовно се вршат официјални контроли на храната и добиточната храна.

„Со оглед на сложеноста на синџирот на исхрана, мноштвото засегнати страни и деловни процеси кои се случуваат во него, за жал можни се изолирани и спорадични инциденти. Во случај на инциденти и потенцијални инциденти, Системот за брзо предупредување за храна и добиточна храна на Република Хрватска – HR е лансиран RASFF.

Државниот инспекторат управува и го координира системот и обезбедува итен пренос на информации и известувања помеѓу Комисијата и контакт точките и ги информира потрошувачите за повлекување храна, добиточна храна и материјали и предмети во контакт со храната“, заклучуваат од агенцијата.