Што си купи МЕПСО за 4,9 милиони евра?
За набавка, транспорт, монтажа, он-лајн систем за мониторинг и резервни делови на нов енергетски трансформатор од турско производство МЕПСО ќе плати 4,9 милиони евра. Станува збор на 400/110 kV трансформатор од 300 мегаволт ампери. Ист таков трансформатор МЕПСО пазарил кон крајот на 2019 година од словенечкиот производител Колектор Етра за 2,9 милиони евра.
Државниот електропреносен систем-оператор набави нов енергетски трансформатор за трафостаницата Дуброво. Оваа трафостаница има стратешко значење за електроенергетскиот систем затоа што е енергетски јазол во кој се поврзуваат системите на Македонија и на Грција, а воедно е и собирна точка за електричната енергија што ја произведува најголемиот македонски комбинат РЕК Битола.
Од аспект на значењето на трафостаницата новиот трансформатор ќе значи стабилност и доверливост на системот. На тендерот што го распишал МЕПСО за ваков трансформатор стигнале две понуди, а одбрана е поевтината. Станува збор за најголемиот турски производител „Астор Енергџи АС ASTOR ENERGY AS“. Неговата понуда била 4,9 милиони евра и е избрана затоа што била за речиси 2 милиони евра пониска од второрангираната понуда на словенечкиот производител „Колектор Етра“. Оваа фирма барала 6,7 милиони евра за да произведе, испорача, монтира и пушти во работа нов трансформатор за македонскиот електропреносен систем.
Интересно е тоа што „Колектор Етра“ пред три и пол години добил тендер на МЕПСО за истата работа, но тогаш го произвел, испорачал и инсталирал трансформаторот за само 2,9 милиони евра!
Во одговорот што МЕПСО го достави до нашата редакција во побараниот рок транспарентно објаснува дека разликата во цената е резултат на повеќекратното зголемување на цените што е резултат на ковид кризата и на војната во Украина.
Сите детали од одговорот на МЕПСО ги објавуваме во целост:
-Бугарската фирма Актаел Н лтд не е производител на енергетскиот трансформатор кој е предмет на ваш интерес. Производител на набавениот трансформатор е реномираната компанија ASTOR ENERGY AS од Анкара, Турција. Набавката на 400/110kV (300) MVA трансформатор е реализирана според важечкиот Закон за јавни набавки и во него не постои терминот “фирма посредник”.
Во однос на вашето прашање кое се однесува на цената по која е набавен новиот енергетски трансформатор, Ве информираме дека на огласот за јавна набавка беа доставени две понуди, едната од Kolektor Etra од Љубљана, Словенија и другата од група понудувачи ( Aktael-N I Astor energy AS). Највисоката добиена понуда изнесуваше 6.750.000 евра, а најниската добиена понуда изнесуваше 4.887.800евра. Избрана е понудата која беше евалуирана како најповолна. АД МЕПСО нема никакво влијание врз цените, а општо познато е влијанието што го имаше пандемијата од Ковид 19 и војната во Украина врз цените на безмалку сите материјали и услуги, а кои во некои сектори се повеќекратно зголемени.
Споредбата на тендерските договори за двата трансформатори (кои се јавно достапни) покажуваат дека клучен причинител за растот на цената е производната цена на енергетскиот трансформатор. Во договорот со „Колектор Етра“ склучен во октомври 2019 година трансформаторот чинел 1,9 милиони евра. Во договорот со групата понудувачи во кои се бугарската фирма Актаел -Н ООД и „Астор Енерџи“ од Турција трансформаторот чини 4,5 милиони евра.
Интересна информација за турски „Астор Енерџи“ е тоа што од јануари годинава неговата акција за прв пат била понудена за тргување на Берзата за хартии од вредност во Истанбул. Информацијата достапна на нивниот сајт вели дека прометот бил околу 3,5 милијарди евра (90,5 милијарди турски лири) и дека побарувачката за запишување акции за 34 пати била повисока од понудата на акции. https://astoras.com.tr/en/read-news/gong-at-istanbul-stock-exchange-72
Р.Ф.
