ПРИРОДНА КАТАСТРОФА КОЈА НОСИ ЖИВОТИ: Што е цунами, како настанува и зошто може да биде опасно?
ЗЕМЈОТРЕСОТ е крајно непријатно искуство бидејќи доаѓа ненадејно и може да има крајно разорни последици.
Но, во некои области на светот, земјотресот често предизвикува цунами, што може да биде исто толку или дури и поразорно од земјотресот. Што точно е цунами и како настанува?
Зборот цунами доаѓа од јапонскиот јазик и значи „бран во пристаништето“ и всушност многу добро опишува што точно е тоа. Официјално, цунами е морски бран (или неколку) со голема амплитуда, кој е предизвикан од земјотрес, вулканска ерупција или други атмосферски нарушувања.
Иако можат да се појават насекаде во светот, тие најчесто се појавуваат во Тихиот и Индискиот Океан, области каде што има голем број тектонски раседи и кои се сеизмички многу активни.
Цунами може да се појават во секое време од годината, но се почести во текот на зимата, пишува „Зимо“.
ЗОШТО СЕ СЛУЧУВА ЦУНАМИ?
Најчеста причина за цунами е земјотрес кога има нагло движење на морското дно, што доведува до појава на големи бранови на површината на океанот.
Исто како сеизмички бран, цунамито се шири многу брзо. Според научниците, бранот цунами може да достигне брзина од 800 километри на час. На отворено море, иако може да се почувствуваат, цунамито често се ниски и ја покажуваат својата вистинска сила и големина кога ќе пристигнат поблиску до брегот каде што длабочината е помала. Тогаш бранот се забавува и неговата амплитуда се зголемува. Колку е помала длабочината на морето во близина на брегот, толку е поголема висината на бранот. Така, не е невообичаено цунамито да достигне висина од неколку десетици метри.
Тие поради својата висина и сила можат да нанесат големи штети на инфраструктурата и зградите, како и да загрозат безброј човечки животи.
ИСТОРИЈА НА КАТАСТРОФАТА
