ПОЧИНА ЕДЕН ОД НАЈГОЛЕМИТЕ АМЕРИКАНСКИ БАНКАРСКИ БИЗНИСМЕНИ: Тој го создаде FedEx и заработи милијарди
Фред Смит, основачот на FedEx и еден од највлијателните американски бизнисмени, почина на 80-годишна возраст, потврди компанијата. Човекот кој ја револуционизираше брзата транспортна стока со семинарска работа на факултет, го изгради FedEx во глобален логистички гигант кој сега испорачува милиони пакети дневно и вработува повеќе од 500.000 луѓе ширум светот.
„Фред не беше само основач на нашата компанија – тој беше нејзин дух, визија, вредности и темел. Тој беше ментор, пријател, маринец, татко и дедо. Неговото влијание ќе се чувствува со децении што доаѓаат“, рече извршниот директор на FedEx, Раџ Субраманијан, во писмо до вработените.
Од просечни оценки до промена на светот
Смит е роден на 11 август 1944 година во Маркс, Мисисипи, а детството го поминал во Мемфис. Како дете, имал проблеми со колкот и користел патерици за движење, но подоцна станал активен спортист. На 15-годишна возраст, научил да пилотира и основал компанија за издаваштво музика.
Студирал економија и политички науки на Универзитетот Јеил, каде што во 1965 година напишал семинарска работа во која ја презентирал идејата за сопствена мрежа за брза испорака на итни пратки, нешто што тогаш било незамисливо без патнички авиони.
И покрај неговата оригиналност, неговиот професор му дал просечна оценка.
Воен ветеран со логистика во крвта
По дипломирањето на колеџ, Смит служел четири години како офицер во американскиот морнарички корпус, а исто така поминал време и на бојното поле во Виетнам. Добил два ордени „Виолетово срце“, „Виетнамски крст за храброст“ и други медали.
По воената служба, ја презел компанијата „Арканзас авијација сејлс“, каде што за прв пат се соочил со проблемот на брз транспорт на чувствителна опрема. Потоа идејата од колеџ му се вратила и решил да ја претвори во реалност.
Раѓањето на „Федекс“
„Федерал експрес“ е основана на 24 јуни 1971 година. Името е избрано делумно за да се привлече вниманието на американската централна банка, иако договорот никогаш не бил финализиран. Сепак, идејата беше проширена: експресна достава за оние кои не можат да чекаат.
Компанијата започна во Мемфис, град чија локација овозможуваше логистичка ефикасност во текот на целата година. Првата пратка полета на 17 април 1973 година, кога 14 авиони испорачаа 186 пакети во 25 градови во САД.
И покрај својата почетна амбиција, компанијата брзо се соочи со финансиски тешкотии. Вработените беа замолени да чекаат за да ги наплатат чековите, а пилотите плаќаа за гориво со свои картички. Смит во еден момент фалсификуваше документи за кредит, но вработените од срце го поддржуваа и го држеа на чело.
Компанијата оствари профит за прв пат во 1975 година.
Борбата за дерегулација и раст
Смит брзо сфати дека регулативата го спречува неговиот раст. Законите од тоа време бараа дозволи за секоја нова авио-маршрута и цена. Тој лобираше во Вашингтон со години, а во 1977 година, претседателот Џими Картер го потпиша Законот за дерегулација на воздушниот товар.
Само два месеци подоцна, FedEx го стекна својот прв Boeing 727. Компанијата почна да расте без ограничувања.
Експанзија и влијание
До 1983 година, FedEx оствари приход од 1 милијарда долари. Се прошири надвор од САД, а во 1989 година, компанијата ја купи познатата карго авиокомпанија Flying Tiger Line.
Смит стана и политички актер – близок до Џорџ В. Буш, пријател и сојузник на Џон Мекејн, а Барак Обама јавно го пофали во 2010 година како лидер кој размислува стратешки и долгорочно.
Улога за време на пандемијата и заминување од администрацијата
Иако не е поддржувач на трговските политики на Доналд Трамп, FedEx одигра клучна улога во дистрибуцијата на медицински материјали и вакцини за време на пандемијата COVID-19. Смит последен пат се појави јавно во 2020 година, на тркалезна маса со потпретседателот Мајк Пенс.
Тој се пензионираше како претседател во 2018 година, а како извршен директор на FedEx во 2022 година.
Наследството на еден човек
Смит честопати велел дека не е заинтересиран за лично наследство:
„Ме интересира сегашноста. Наследството ќе биде успехот на компанијата“, изјави тој за Wall Street Journal во 2019 година.
Сепак, неговото наследство е јасно – тој го преобликуваше светот на логистиката, ја подигна летвата за испорака и го промени текот на модерната економија.
