ПАДНА ЦЕНАТА НА ДРВАТА И ПЕЛЕТИТЕ ВО СОСЕДСТВОТО: Еве што можеме да очекуваме до крајот на зимата
На половина пат од грејната сезона, анализите покажуваат дека во споредба со претходните зими, побарувачката на огревно дрво е значително послаба за овој период од годината. Дополнитлено, инволвираните посочуваат дека има благ пад на цената на огревното дрво и пелетите.
Бранко Главоњиќ, професор на Шумарскиот факултет во Белград, во гостувањето во Дневникот на РТС рече дека има неколку причини зошто нема значително намалување на цената на огревното дрво и пелетите.
– Една од причините е што сме на средина на грејната сезона, има уште многу денови до крајот на грејната сезона, а не се знае дали ќе бидат претежно ледени или претежно топли како што беше досега. Трговците внимателно ја следат побарувачката и временските прогнози.Доколку има повеќе ледени денови во наредниот период тоа секако ќе влијае на зголемување на потрошувачката на огревно дрво, а со тоа и на зголемување на побарувачката.Трговците многу добро знаат дека огревното дрво поевтинува, а потоа се зголемува цената во случај на нагло зголемување на побарувачката и затоа го задржуваат истото ниво – објасни Главоњиќ.
Друга причина е што во услови на намалена побарувачка, ова ниво на цени им овозможува да ги покријат трошоците на редовното работење.
Професорот Главоњиќ вели дека тие го следат движењето на цените на неделно ниво.
– Сакам да кажам дека на 15 јануари ги забележавме првите намалувања на цените на огревното дрво на неколку магацини во Белград и во централна Србија. Намалувањето на цените е симболично околу 200 динари за метар квадратен, но забележавме и два магацини каде што цената на пелети беше намален – рече Главоњиќ.
Едниот магацин се наоѓа во Белград, а цената на пелетите на 15 јануари е пониска за 1.000 до 1.400 динари за тон во однос на декември, а во друг склад лоциран во Шабац, цената е пониска за 500 до 1.500 динари за тон.
Зошто слабо оди продажбата на пелети?
Говорејќи за пазарот на пелети, Главоњиќ вели дека ситуацијата во Европа е слична на ситуацијата во Србија, со исклучок на северна Европа каде има врнежи од снег и многу ниски температури. Во останатиот дел од Европа е сосема спротивно.
– Втората причина е што минатата година во Европа беа увезени исклучително голем број пелети. Зимата беше блага, а големите количини пелети останаа непродадени. Тоа секако влијаеше на нивото на побарувачка на пелети во водечките европски земји во однос на потрошувачката на пелети. како Италија, Велика Британија, Холандија, Белгија, Германија, Австрија – вели професорот.
Според него, тоа имало ефект што интересот на странските трговци за пелети во Србија бил на рекордно ниско ниво.
– Сето тоа влијаеше на тоа дека извозот на пелети од Србија во првите 11 месеци од минатата година изнесуваше само 38.000 тони. А во истиот период во Србија се увезени околу 57.000 тони. Бројката од 57.000 тони говори колку тешка е ситуацијата и колкава е кризата, пред сè, во производството и продажбата на пелети не само во Србија, туку и во околните земји – објаснува Главоњиќ.
Најголемиот производител на пелети го прекина производството по 14 години
Водечките производители од Хрватска, Босна и Херцеговина и Црна Гора насочуваат дел од своето производство во Србија бидејќи Србија е најголемиот потрошувач на пелети во Југоисточна Европа.
– Сето тоа, заедно со слабата домашна побарувачка и другите проблеми со кои се соочуваат фабриките, предизвика голем број производители да го прекинат производството на пелети веќе во средината на ноември, а поголемите производители драстично го намалија обемот на производството. Наместо три, тие работат во една смена. Нашиот најголем производител на пелети го прекина производството по 14 години редовно производство за прв пат во декември, а се очекува производството да продолжи некаде на крајот на јануари – подвлече Главоњиќ.
Прогноза на движењата на цените
– Кога станува збор за прогнозата за движење на цените во наредниот период, нашите анализи покажуваат дека има мал простор за огревно дрво за благо намалување на цената.Сепак, не треба да очекуваме спектакуларни намалувања на цените во наредниот период бидејќи производството на огревно дрво е трошковно -, додава тој.
Дрвото е поевтино во однос на лани. „Тоа е поевтино во споредба со лани, а кога станува збор за пелетите, практично ако има некакво намалување на цената, тоа може да дојде само како резултат на тоа што трговците се откажале од дел од својата маржа“, посочува Главоњиќ.
Кога станува збор за фабриките, не е реално да се очекува тоа бидејќи во моментот фабриките се во тој момент на работа, па натамошното поевтинување на пелетите би било катастрофално за нив во смисла дека би ги довело до големи загуби.
