ОВА Е ТОА ШТО НА СИТЕ ИМ ТРЕБА: Расте интересот за подобрување на финансиската писменост во Македонија

Од година во
година, интересот за обуки за финансиска писменост во земјава се зголемува. Ова
може да се види од податоците на Народната банка. Обуките ги следат лица од
различни возрасни групи и бранши.  Од
Народната банка се задоволни од позитивните трендови и одзивот за овој тип на
обуки.

Народната банка на
Република Северна Македонија континуирано од 2012 година наваму, презема разни
едукативни активности со цел зголемување на финансиската писменост на
населението од различни возрасни групи: ученици
од предучилишна возраст, ученици од основното и средното образование, студенти,
пензионери, жени, лица со попреченост. 

„Во 2024 година е забележан пораст на
интересот на училиштата за посета и едукативни презентации од стручни лица од
Народната банка. Во досегашниот период од 2024 година се реализирани 60
предавања за 1.765 учесници (најавени се околу 10 посети и предавања до крајот
на годината), додека за цела 2023 година имаше 56 предавања, а беа вклучени
1.617 учесници. Покрај
редовните посети што се организираат со физичко присуство во Народната банка,
се одржани и неколку он-лајн презентации на барање на училиштата. Покрај
интересот за посета на Народната банка од училишта во земјата, во 2024 година е
остварена посета на ученици, студенти и нивните ментори од странство и тоа од
гимназијата „Буже“ од Белеј, Франција и од Универзитетот Архус од Данска“,
велат од Народна банка.

Освен
децата од урбаните средини, се настојува со овие обуки да бидат опфатени и
децата од руралните места.

„Учениците и студентите имаат интерес
да научат повеќе за следните теми од доменот на работење на Народната банка и
тоа: „Да
се запознаеме со Народната банка“, „Монетарна политика на Народната банка“,
„Платежни услуги и платни системи“, „Банкарска регулатива и Базелски
стандарди“, „ Улогата и значењето на статистичките податоци на Народната
банка“, „Во светот на финансиите ‒ Финансиска едукација за средношколци“,
„Заштитни елементи на македонските пари“, „Платежна сметка со основни функции“
и друго. Во современи услови на дигитализација на финансиските услуги, се
обидуваме во дел од презентациите да ги опфатиме предностите на дигиталните
платежни услуги, но воедно и да ги запознаеме младите со можните начини за
заштита од евентуални ризици при користење на овие услуги. Народната банка, секоја година на
крајот на месец март редовно ја одбележува Глобалната недела на парите, со
наменски презентации за основните и средните училишта. Посебно внимание се
посветува на организација на предавања за учениците од руралните средини, со
цел да се обезбеди што подобар опфат на младите од сите делови на нашата земја. Неодамна, од 26-28 ноември оваа година
беа одбележани Деновите на финансиска писменост, во рамки на кои имаше голем
одзив од средните училиштата и од факултетите за следење на презентациите од
Народната банка. Он-лајн презентациите за средношколците, ги следеа над 150
ученици од средните училишта од повеќе градови во земјата. Последниот ден беше
наменет за студентите од различни факултети од земјава за
кои се одржа студентски час во просториите на Народната банка. Презентациите од
Народната банка ги следеа над 70 студенти од неколку универзитети во земјава,
кои потоа имаа можност да го посетат и Музејот на Народната банка. Народната банка продолжува и понатаму
со бројни активности за зголемување на финансиската едукација и финансиската
писменост во нашата земја, согласно националната Стратегија за финансиска
едукација и финансиска инклузија на Република Северна Македонија, 2021-2025“,
објаснуваат од Народна банка.

Во земјава има доста млади кои
работеле во странство или пак добро заработуваат како фриленсери и размислуваат
во што е најдобро да се инвестира и како во иднина би обезбедиле пасивни
приходи. Финансиската
писменост е комбинација
на свесност, знаење, вештини,  однесување,
потребни за
донесување правилни финансиски одлуки и постигнување финансиска стабилност. Лани
податоците од истражувањето на Евробарометар покажаа дека 18 отсто од граѓаните
во Европската Унија(ЕУ), имаат високо ниво на финансиска писменост.  Потоа 64 отсто се со средно ниво, а 18 отсто
со ниско ниво на финансиска писменост. Холандија, Шведска, Данска и Словенија
имаат највисок процент на финансиски писмено население.

Сања Атанасовска

foto freepik.com/jcomp