ОВА Е ГОЛЕМИОТ ПЛАН ЗА МАКЕДОНИЈА – се планираат четири милијарди евра за спас од јагленот, кој ќе ги даде парите
Меѓународните кредитори, вклучително и Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) и Светската банка, го поддржуваат планот од 4 милијарди евра за одвикнување на Северна Македонија од електричната енергија на јаглен, изјави шефот на ЕБОР за Ројтерс.
Договорот, кој се очекува да биде објавен на климатските разговори COP28 во Дубаи кои започнуваат на 30 ноември, вклучува план за затворање на двете централи на јаглен во земјата и нивна замена со 1,7 гигавати обновлива енергија.
„Јагленот во Северна Македонија претставува 40 отсто од енергетските извори, па затоа е многу важен во оваа земја“, изјави за Ројтерс претседателот на ЕБОР Одил Рено Басо.
Наречен „Програма за инвестирање во енергетската транзиција“, планот следи по слични напори за забрзување на пензионирањето на електраните на јаглен во Јужна Африка, Индонезија, Виетнам и Сенегал, со поддршка од владите, јавните кредитори и приватните инвеститори.
Неговата цена – еднаква на 2.000 евра за секој од 2-те милиони жители на балканската земја – ги истакнува тешкотиите со кои се соочуваат многу мали земји или земји со ниски приходи при финансирањето на транзицијата кон почиста енергија.
Скопје е најзагаден град во Европа
Во 2018 година, Обединетите нации го прогласија главниот град на Северна Македонија, Скопје, за најзагаден во Европа, а земјата со години работеше на одвикнување од јаглен. Но, во 2021 година, тој повторно ја отвори неактивната термоцентрала РЕК Осломеј на јаглен за да го намали увозот на електрична енергија. Двете нејзини електрани на јаглен се стари, застарени и работат на лигнит, најзагадувачкиот вид јаглен.
Рено-Басо рече дека, покрај околу 300-400 милиони евра концесиско финансирање, финансирањето ќе дојде од мултилатерални заемодавачи како што се Меѓународната финансиска корпорација (ИФЦ) и приватниот сектор.
Северна Македонија се приклучи на Powering Past Coal Alliance, група земји посветени на постепено укинување на електричната енергија на јаглен во 2021 година. Откако првично имаше за цел да се заврши до 2027 година, тој го помести датумот во 2030 година во јануари минатата година.
Одложувањето и плановите за отворање на два нови рудници за јаглен поради загриженоста за енергетската безбедност предизвикана од војната во Украина се одраз на активностите на другите земји од Европската унија, но предизвикаа критики од еколошките активисти.
Извор: Бонитет.ком
