ОД А ДО Ш: Еве зошто и како пропадна Банката во Силиконската долина
Зголемените каматни стапки доведоа до колапс на банката во Силиконската долина (SVB), бидејќи банката се соочи со загуби на обврзниците издадени кога стапките беа пониски. По зголемувањето на каматните стапки на централната банка ФЕД, цената на обврзниците падна.
Ова немаше да биде проблем доколку банката ги чуваше обврзниците до доспевање, но поради повлекувањето на парите на клиентите, главно компании од технолошкиот сектор и ризичните фондови, мораше да ги продаде обврзниците по пониска цена за да може да им плати на клиентите. Следуваше „трчање на банката“, па банката мораше да продаде огромна количина државни обврзници по ниска цена, создавајќи загуби. Ова доведе до банкрот на банката.
Во сето ова, чудно е што банката извести дека практично нема заштита на каматните стапки на нејзиното огромно портфолио на обврзници на крајот на 2022 година, пренесува Wall Street Journal . Таа ја прекина или дозволи заштитата на каматните стапки да истече на хартии од вредност од над 14 милијарди долари во текот на годината, според финансискиот извештај на банката на крајот на годината.
Заштитата на каматните стапки најчесто е во форма на нешто што се нарекува свопови , финансиски инструмент кој ефективно ги претвора заемите или обврзниците со фиксна стапка на инвеститорот во променлива стапка со плаќање на трето лице, пишува Бранимир Перковиќ за Index.hr .
Ова може да биде важно за банките како SVB бидејќи многу од нивните инвестиции се поврзани со обврзници со фиксен приход како хипотеки или државни записи. Кога стапките растат, обврзниците со фиксен приход паѓаат во вредност, како што се случи со SVB.
Во финансиски жаргон, ова се нарекува „хеџинг“ , а целта е да се заштити банката од ризик. Според тоа, „хеџинг“ е трговија што се склучува со цел да се намали ризикот од неповолни движења на цените на другите средства. Може да се спореди со осигурување. Доколку се случи некој несакан настан (на пр. пад на цената на обврзниците), тогаш загубите, поточно дел од загубите, може да се покријат. Ова го намалува приходот од „хеџирани“ средства, но осигурува од негативни настани.
Во април 2021 година, финансискиот директор Даниел Бек им рече на аналитичарите дека компанијата заштитила обврзници во вредност од 10 милијарди долари, додавајќи: „Ќе продолжиме да правиме повеќе за заштита и ублажување на влијанието на потенцијалните понатамошни движења на валутата“.
Со други зборови, компанијата се заштити од падот на цените на обврзниците што би следел поради зголемувањето на каматните стапки на централната банка ФЕД. Во средината на 2022 година, банката го смени својот став , велејќи во презентацијата пред инвеститорите дека „го префрла фокусот на управување со чувствителноста на падовите на стапките“, односно да се заштити себеси ако каматните стапки паднат.
Во текот на 2022 година, го намали своето „хеџинг“ до точка каде што само 563 милиони долари од нејзините 26 милијарди долари хартии од вредност имаа заштита од зголемувањето на каматните стапки на крајот на годината, што е намалување од 15,3 милијарди долари една година порано.
Банката не пријави никакви хеџ за нејзината друга група обврзници во вредност од 91 милијарди долари, таканаречени хартии од вредност кои се чуваат до доспевање. Таа објави повеќе од 2,4 милијарди долари загуби минатата година како резултат на зголемувањето на каматните стапки на централната банка.
Останува отворено прашањето зошто одлуката на одделот за финансиски ризик на СВБ во текот на 2022 година беше да се елиминира заштитата од падот на цените на обврзниците, што беше предизвикано од растот на каматните стапки на централната банка, иако во текот на целата година централната банка ФЕД јасно соопшти дека ќе продолжи да ги зголемува каматните стапки со цел да се бори против инфлацијата.
Тоа е огромна грешка во управувањето со финансискиот ризик и таа стратешка одлука доведе до банкрот . Може да се очекува дури и повлекување на средства од компании од технолошкиот сектор, кои беа огромно мнозинство клиенти на Silicon Valley Bank (SVB), бидејќи 2022 година беше лоша година за секторот.
Како заклучок, сè можеше и требаше да се предвиди. Можеше да се очекува пад на цените на обврзниците бидејќи ФЕД во текот на целата година јасно комуницираше дека ќе продолжи со политиката на зголемување на каматните стапки, а може да се очекува и повлекување средства од страна на компаниите од технолошкиот сектор од банката бидејќи 2022 година беше година на големи проблеми во тој сектор и масовни отпуштања.
И покрај сето ова, одделот за финансиски ризик на СВБ одлучи не само да не презема дополнително осигурување од настаните кои беа најавени и очекувани, туку и да ги откаже постоечките осигурувања.
