Минималните плати во Европа: Каде е Македонија на мапата на куповната моќ?
Европскиот пазар на труд во 2026 година покажува длабок јаз во примањата на работниците, каде номиналните износи на минималните плати варираат од скромни 173 евра во Украина до високи 2.704 евра во Луксембург. Македонија, со износ од 411 евра, останува во групата земји со најниски минимални плати во Европа, позиционирана под сите земји-членки на ЕУ и дел од земјите-кандидатки.
Иако Македонија се наоѓа на самото дно според износот во евра (26-то место од 29 земји), сликата значително се менува кога ќе се примени параметарот на паритет на куповна моќ (ПКМ). Овој индикатор ја покажува реалната вредност на парите во однос на локалните трошоци за живот.
При прилагодување на платите според куповната моќ, Македонија бележи еден од најголемите скокови на листата, напредувајќи за шест позиции — од 26-то на 20-то место. Ова сугерира дека, иако номиналниот износ е низок, пониските трошоци за услуги и производи во земјата овозможуваат малку поголема вредност на платата во споредба со некои земји каде трошоците за живот се драстично повисоки.
Во рамките на балканскиот регион и земјите-кандидатки, состојбата е следна:
Евростат ги дели земјите во три категории, при што Македонија е цврсто позиционирана во последната група (под 1.000 евра), заедно со уште 14 други држави. На спротивната страна се наоѓаат „големата петорка“ (Луксембург, Ирска, Германија, Холандија и Белгија) каде минималецот надминува 2.000 евра.
Податоците за почетокот на 2026 година откриваат дека зголемувањето на платите не е универзално. Додека земји како Бугарија и Унгарија бележат раст од над 11%, една третина од европските работници со минимална плата не виделе никакво зголемување во периодот јули 2025 – јануари 2026 година. Како клучни фактори за овие разлики, економските аналитичари ги посочуваат индустриската продуктивност и преговарачката моќ на работниците, кои остануваат главни предизвици за македонската економија во процесот на приближување кон европските стандарди.
