Македонската амбасадорка во Бугарија: Европската интеграција и пријателството меѓу двете земји нема алтернатива
Амбасадорката на Македонија, Агнеса Руси Поповска со своето прво телевизиско интервју за бугарка НОВА истакна дека Софија е меѓу најважните дипломатски дестинации за Северна Македонија, за македонската дипломатија, но и за неа е вистинско задоволство, но и голема чест и привилегија да се биде во Софија и да ја претставува земјата.
„Во македонското општество постои широк консензус за членство во Европската Унија, и политички и меѓуетнички, а тоа е случај од осамостојувањето на тогашната Република Македонија до денес. Во времето на независноста, мојата генерација полнолетуваше. И се сеќавам дека тогаш сонувавме, имавме цел да станеме дел од европското и евроатлантското семејство, да изградиме фер и инклузивна мултиетничка држава, со демократски институции, со владеење на правото, со почитување на човековите права. , каде секој ќе има загарантирано право на правда, стабилност, безбедност и просперитет. И процесот на членство во Европската Унија го гледаме токму во оваа смисла. И покрај сите предизвици, европската интеграција нема алтернатива за Северна Македонија, исто како што нема алтернатива за градење пријателство, добрососедство и соработка меѓу Северна Македонија и Бугарија, и јас длабоко верувам во тоа“, вели амбасадорката.
На прашање дали има национален план на патот кон членство на земјата во ЕУ, амбасадорката на Македонија вели дека земјата е најстариот кандидат за членство во Европската унија од Западен Балкан.
„Кандидат сме во пракса од 2005 година, тоа се 18 години. Деновиве го завршуваме процесот на скрининг со Европската комисија и ова е процес кој овозможува длабинско проучување на целата земја и проценка на степенот на усогласеност со стандардите на Европската Унија. Првите резултати од овој скрининг процес се навистина охрабрувачки. А всушност, тие водат до заклучок дека Северна Македонија, дури и во споредба со другите земји во регионот кои долго време преговараат за членство во Европската унија, практично не заостанува во однос на почитувањето на правата на ЕУ. Моментално финализираме 3 многу важни патокази – тоа се патоказите за владеење на правото, за реформи во јавната администрација и за функционирање на демократските институции и секако се усогласуваме, го подготвуваме акцискиот план за малцинствата и во пракса се подготвуваме за отворањето на првиот кластер од преговарачкиот процес штом ги прифатиме уставните измени“, порача Агнеса Руси Поповска..
Таа додава дека започнало формално-правниот процес за внесување во Уставот на Северна Македонија на оние македонски државјани кои се самоидентификуваат како Бугари, односно како дел од бугарскиот народ, како што е наведено во правната терминологија во нашиот Устав.
„А за процесот е потребно минимално двотретинско мнозинство, односно двотретинска поддршка во Собранието на Северна Македонија. Власта и парламентарното мнозинство и дел од опозицијата категорично го поддржуваат овој процес, ги поддржуваат уставните измени, го поддржуваат вклучувањето на бугарскиот народ во Уставот, но дел од опозицијата се против овие измени. Без негова поддршка не може да се постигне неопходното двотретинско мнозинство. Причините се внатрешната политика. Државниот интерес е што поскоро да се изведат уставните измени за да не се блокира процесот на евроинтеграции и европската иднина на државата“, вели таа.
Амбасадорката додава дека двете земји, Македонија и Бугарија, усвоиле план за меѓусебно поврзани активности со одредена динамика за имплементација во сите области опфатени со Договорот за пријателство, добрососедство и соработка.
„Зборувам за протоколот што го склучивме минатата година. Додадената вредност на Договорот за пријателство е што со него создадовме и механизам за дијалог за историски теми – теми кои се чувствителни и предизвикуваат тензии, би рекол, во двете општества и во односите меѓу двете земји, и сите тоа беше целта на дијалогот за овие чувствителни теми, пред се историски прашања, треба да го водат експерти, историчари, а не политичари или општества. И овие експерти да ги усогласат препораките за содржината на лекциите, кои ќе се засноваат на постулатите на модерната историска наука. А постоечката експертска комисија за историски образовни прашања меѓу нашите две земји досега ги усогласи ваквите препораки за учебниците во двете земји. Овие препораки беа прифатени од двете влади и беа објавени. Во моментов е во тек процесот на нивно вклучување во учебниците. При реформата на образовните содржини во учебниците во Северна Македонија, се внимава да нема текстови кои предизвикуваат говор на омраза или предрасуди или навреди кон другите. Македонското општество е мултиетничко и промовирањето на меѓуетничкото помирување и зближување преку образовниот систем е многу важно за Северна Македонија, тоа е клучно за нашата социјална кохезија. Се разбира, владите се тие што го даваат тонот за унапредување на соработката, но мислам дека граѓанскиот сектор и влијателните личности со широко јавно влијание што го имаат двете земји можат да одиграат голема улога. Тука би ги споменал и научно-образовните институции, медиумите“, вели Поповска.
Во однос на нападите, Амбасадорката вели дека какво било поттикнување на насилство, говор на омраза или етничко насилство е неприфатливо и не може да се оправда.
Според неа во случајот со Северна Македонија, не мислам дека ова е системски феномен, ниту пак мислам дека треба да се минимизираат случаите.
„Мислам дека е многу важно ваквите настани да имаат брза и соодветна институционална реакција, јавна и јасна осуда, строга осуда и истрага на случаите од надлежните органи и секако, соодветно санкционирање на сторителите. Мислам дека институциите во Северна Македонија го прават ова: полицијата, обвинителството, судските институции. Случајот што го спомнавте со Христијан Пендиков е веќе на суд, има редовни седници и тој е присутен. Се работи и на случајот поврзан со нападот на бугарскиот навивач на неодамнешниот фудбалски натпревар во Скопје, насилникот неодамна беше уапсен. И во овој случај ќе има судска постапка. Но, освен реакцијата на ваков тип на инциденти, мислам дека е многу важна и превенцијата. Мислам дека е многу важно да се води дијалог и да се инвестира во позитивна комуникација, во градење меѓусебна доверба и, се разбира, почит“, вели Агнеса Руси Поповска.
