Лукашенко одржува избори
Во понеделникот рускиот претседател Владимир Путин му честиташе на својот белоруски колега Александар Лукашенко за успешното спроведување на парламентарните и локалните избори во земјата. На веб-страницата на Кремљ е објавена телеграмата на Путин, во која се вели дека „високиот одѕив на гласачите и резултатите од народот јасно ќе ја потврдат широката поддршка за курсот под ваше водство кон хармоничен социо-економски развој на Белорусија, обезбедување внатрешна политичка стабилност и развој на заемно корисни процеси на интеграција во рамките на државата на Унијата“, пренесе ТАСС.
На 25 февруари, за прв пат во Белорусија, се одржаа симултани парламентарни и локални избори за да се изберат 110 пратеници во Претставничкиот дом во Националното собрание и над 12.500 членови на локалните совети. За места во парламентот се натпреваруваа 263 кандидати, а за влез во локалните власти 18.820. Според податоците на белоруската ЦИК, одѕивот на гласачите бил 73,09 отсто.
„Белорусија произведува избори. Не треба да го задржувате здивот“, се истакнува во насловот на Политико на 23 февруари. Изданието истакна дека 6,9 милиони Белоруси со право на глас го дале својот глас за првпат по претседателските избори во 2020 година, кои обезбедија шести мандат за Лукашенко, кој е на власт од 1994 година. Плуралноста беше обезбедена со дозволување учество на четири политички сили кои „ жестоко го поддржувате режимот на долгогодишниот диктатор Александар Лукашенко и тоа е тоа“.
Тоа се Белаја Рус, Комунистичката партија, Либерално-демократската партија на Белорусија и Републиканската партија на трудот и правдата. Само на нив им беше дозволено да продолжат да постојат откако Лукашенко ги забрани или распушти сите други партии. Ова се случи по масовните протести поради фалсификувањето на претседателските избори во 2020 година, потсетува Политико.
Кандидатите кои се појавија на изборите во недела не учествуваа во ниту една дебата, туку само ги читаа нивните идентични програми на државната телевизија, забележува Политико. „Ако некој мисли дека нашите избори се здодевни, … има циркус, театар, концертни сали“, рече претседателот на белоруската ЦИК Игор Карпенко за време на еден од ТВ преносите.
За прв пат на овие избори немаше набљудувачи од ОБСЕ, а режимот на Лукашенко дозволи на избирачките места да бидат присутни само претставници на провладините партии, нагласува „Политико“. Фотографирањето на пополнети гласачки ливчиња во темна соба, тактика што претходно ја користеа активистите за да ги оспорат официјално објавените резултати од гласањето, сега е исто така забранета.
Белорускиот адвокат и прогонет активист Павел Сапелка изјави за Политико дека навистина не е важно како гласаат луѓето или дали воопшто гласаат. Доволно е (за режимот) да натера одреден број луѓе да излезат на гласање.
И додека изборите во 2020 година го ослабеа Лукашенко речиси до крајна точка, пишува Политико, изборите на 25.2.2024 веројатно нема да го имаат истиот ефект – со помош на претседателот Путин, Лукашенко беше прогонет, затворен или убиен во голем дел. од белоруската опозиција.
Во пресрет на гласањето, лидерката на белоруската опозиција, Светлана Тихановска, цитирана од ДПА, изјави дека парламентарните избори во Белорусија нема да имаат врска со демократијата. „Тоа е фарса, тоа е шоу, тоа е циркус, но не и избори“, рече Цихановска на 22 февруари на средбата со претставниците на ОБСЕ во Виена. Со оглед на смртта во затворот на Алексеј Навални, главниот противник на Кремљ, Цихановска повика на посилни меѓународни реакции за смртта на политичките затвореници во Белорусија и Русија. Чувствувам дека диктаторите се обидуваат да видат до каде можат да стигнат без последици, нагласи Цихановска, чиј сопруг во 2021 година беше осуден на 18 години затвор.
Сепак, според белорускиот заменик-министер за надворешни работи Јуриј Амбразевич, цитиран на 27 февруари од ТАСС, САД и ЕУ ги користат човековите права како изговор за мешање во внатрешните работи на суверените држави. А спикерот на руската Државна дума, Вјачеслав Володин, истиот ден рече дека резултатите од изборите во Белорусија ја покажаа победата на патриотските сили и народната поддршка за претседателот и земјата. Беше објавено и дека набљудувачите на Думата забележуваат дека изборите се одржале отворено, конкурентно, легитимно, без регистрирани прекршувања, пренесе ТАСС.
