КОНЕЧНА ОДЛУКА ВО ЈУЛИ: Бугарија е еден чекор поблиску до усвојување на еврото
Министрите за финансии на еврозоната го поддржаа влезот на Бугарија во „нивното општество“, а конечната одлука се очекува во јули по согласноста на сите клучни европски институции.
Министрите за финансии на еврозоната, Еврогрупата, ја поддржаа препораката Бугарија да го усвои еврото како официјална валута од 1 јануари 2026 година, со што ќе стане 21-ва членка на еврозоната. Оваа одлука следува по позитивните оценки од Европската комисија и Европската централна банка за исполнувањето на критериумите за конвергенција, како што е содржано во најновите извештаи за конвергенција.
Воведувањето на еврото претставува прв чекор во формална постапка, во рамките на која Советот на ЕУ ќе ги усвои потребните правни акти за да може Бугарија да се приклучи на еврозоната и да почне да го користи еврото од следната година.
– Многу сум задоволен што Еврогрупата денес потврди дека Бугарија ги исполнува сите потребни услови за усвојување на еврото. Ова е клучен чекор на патот на Бугарија кон членство во еврозоната и ја потврдува нејзината посветеност на економските реформи, конвергенцијата и европската интеграција. Воведувањето на еврото не е само технички чекор, туку е силен симбол на доверба, стабилност и заеднички просперитет – изјави претседателот на Еврогрупата, Пашал Донохју.
Конечна одлука во јули
Препораката на Еврогрупата треба да ја усвои Советот за економски и финансиски прашања (Екофин) на 20 јуни 2025 година, со квалификувано мнозинство гласови од земјите од еврозоната. Се очекува претседателот на Екофин да испрати писмо до Европскиот совет со кое ќе го потврди договорот.
Европскиот совет ќе го разгледа прашањето на самитот на 26 и 27 јуни, а конечната одлука ќе биде донесена во јули, кога се очекува усвојување на три клучни законски акти, по консултации со Европскиот парламент и Европската централна банка. Овие акти ќе ѝ овозможат на Бугарија формално да го воведе еврото од 1 јануари 2026 година.
Секој втор Бугарин е против
Одлуката во Брисел е донесена и покрај неодамнешните масовни протести низ целата земја, бидејќи многу граѓани стравуваат дека воведувањето на еврото може да предизвика нагло зголемување на цените, особено на храната.
Претставниците на Комисијата ги минимизираа стравувањата од зголемување на цените, тврдејќи дека искуството на другите земји покажува дека вкупното зголемување на цените по воведувањето на еврото е „исклучително мало, речиси маргинално“. Тие исто така изјавија дека европските и бугарските власти ќе ја „следат“ ситуацијата за да спречат компаниите да го злоупотребуваат преминот кон новата валута и неоправдано да ги зголемуваат цените.
Според најновото истражување на Евробарометар, секој втор бугарски граѓанин е против воведувањето на еврото како официјална валута. Поточно, 50 проценти од испитаниците не го поддржуваат преминот кон еврото, додека 43 проценти се за идејата, како што напишавме претходно.
Со овој резултат, Бугарија е меѓу петте членки на Европската Унија каде што мнозинството граѓани не сакаат да се приклучат кон еврозоната. Покрај тоа, негативно расположение кон еврото е изразено и во Шведска (55 проценти против), Полска (59 проценти), Чешка (63 проценти) и Данска (65 проценти).
Иако мислењата меѓу бугарските економисти се поделени околу тоа дали земјата е подготвена да се приклучи на еврозоната на почетокот на 2026 година, банкарскиот сектор вели дека институциите се целосно подготвени за оваа промена, пишува mondo. Тие истакнуваат дека бугарскиот финансиски систем е веќе силно поврзан со еврозоната, што, според нив, би овозможило непречена транзиција. Покрај тоа, клучен адут на Бугарија е ниското ниво на јавен долг – само 24,1 процент од БДП на крајот на минатата година, што е значително под европскиот просек од 81 процент.
