Која е Баба Марта – предвесник на пролетта и „злото“
Баба Марта брзаше, беше зафатена со врзување – овој стих за 1 март сите го знаат. Но, која е старицата, предвесник на пролетта, но и на „злото“, според народните верувања?
Во оригиналната приказна за Баба Марта, таа имаше двајца браќа. И двајцата се викаа Сечко – Мали и Големи.
Баба Марта беше љубезна старица која со својата насмевка ја нарекуваше пролетта. Но, еднаш една млада девојка ја налути и Марта ѝ ја покажа другата страна.
Македонците верувале дека во природата постои сила наречена „зло“, која исто така се разбудила во пролетта. Магичната моќ да се заштити од „лоши работи“, особено од болести и лекции, се припишува на мартиницата.
Марта живееше со своите браќа далеку во планините. Нејзините браќа го носеа истото име – Сечко. Но, едниот го викаа мал, а другиот голем Сечко.
Од високата планина можеа да видат и слушнат се што се случува на земјата. Дали Марта се смешкаше, галејќи ги и бубачките и плевелот. Таа го стопли пространството со својата нежна насмевка, сонцето светеше како злато, птиците весело прелетуваа.
Еднаш една млада агилна невеста ги истера овците во планините, грееше топло сонце, викаа птици, па стоката пасеше.
– Не вади, невесто, на пасиште, рано е! Набргу Сечко замина, помисли нејзиниот свекор. – Сега цутат маргаритките, снаа. Ова е лажен цвет, ако не процвета, не верувајте, не симнувајте го капакот!
– Па, Теико, што ќе ми направи Марта? Таа е жена и не може да и прави зло на жената, рече невестата и ги крена овците и козите на планината.
Марта ги слушна овие зборови и ја обзеде тешка тага. Ништо што е жена, и може да го покори сонцето како нејзините браќа, и има моќ да сее бури и град, и знае кога да испрати соларна благодат. Што не е во ред со она што го кажува нејзината сопруга!
Неодамна. Темни облаци се надвиснаа над планината. Ветровите безмилосно ја заматија надојдената шума, дуваше леден снег, влезе горчлива зима. Земјата се здрви, птиците замолкнаа, жуборот на потокот пресуши.
Непослушната млада овчарка никогаш не се вратила. Таа остана скаменета заедно со своите овци горе во планините.
Така останал обичајот да се прават мартинци, за Баба Марта да се радува и да им носи само добри работи на луѓето.
