КЛАСИЧЕН РЕЦЕПТ КАКО МОЖЕ ДА ПРОПАДНЕ И НАЈМОЌНА БАНКА: Дали со SVB почна банкарската криза во светот
Моќна и богата банка пропадна за два дена. Како е тоа можно?
SILICON Valley Bank (SVB) е родена пред четири децении во
срцето на регионот познат по својата технолошка моќ и разумно одлучување. Оваа банка со седиште
во Калифорнија прерасна во 16-та најголема банка во САД, која ги опслужува
финансиските потреби на технолошките компании ширум светот, пред серијата
несреќни инвестициски одлуки да доведат до нејзин колапс, пишува The Guardian.
Што се случи со SVB?
Бидејќи технолошкиот сектор ја претпочита оваа банка,
услугите на SVB беа многу барани во годините на пандемијата. Почетниот пазарен
шок предизвикан од Ковид-19 на почетокот на 2020 година брзо го отстапи местото
на златниот период за стартапи и основани технолошки компании, бидејќи
потрошувачите трошат на гаџети и дигитални услуги. Многу технолошки компании ја користеа SVB за чување готовина за плати и други деловни трошоци,
што доведе до голем прилив на депозити. Банката инвестираше голем дел од
депозитот, како што обично прават банките.
Семето на пропаста беше посеано кога SVB инвестираше многу
во долгорочни државни обврзници на САД, вклучувајќи ги и оние поддржани со
хипотеки. Ова се прилично сигурни инвестиции. Меѓутоа, обврзниците имаат обратна врска со каматните стапки; кога
стапките растат, цените на обврзниците паѓаат. Така, кога Федералните резерви
почнаа брзо да ги зголемуваат стапките во борбата против инфлацијата,
портфолиото на обврзници на SVB почна значително да ја губи вредноста.
Ако SVB би можела да ги држи тие обврзници неколку години
додека не созреат, тогаш би го вратила својот капитал. Меѓутоа, како што се
влошија економските услови во текот на изминатата година, а особено беа
погодени технолошките компании, многу од клиентите на банката почнаа да ги
повлекуваат своите депозити. SVB
немаше доволно готовина, па почна да продава дел од своите обврзници со огромни
загуби, со што ги исплаши инвеститорите и клиентите. Поминаа само 48 часа од
времето кога беше откриено дека банката го продаде имотот и неговиот колапс.
Што го предизвика стампедото на банката?
Бидејќи банките чуваат само дел од нивните средства како
готовина, тие се ранливи на ненадејна побарувачка на клиентите. Иако проблемите
на SVB произлегуваат од претходните одлуки за инвестирање, алармот беше вклучен
на 8 март, кога банката објави зголемување на капиталот од 1,75 милијарди
долари. Банката им кажа на инвеститорите дека мора да ја затвори дупката
предизвикана од продажбата на нејзиното портфолио на обврзници со загуба.
„Одеднаш сите се загрижија дека банката има недостиг од
капитал“, вели Фариборз Моширијан, професор на UNSW и директор на Институтот за
глобални финансии.
Клиентите станаа свесни за длабоките финансиски проблеми во
СВБ и почнаа масовно да повлекуваат пари. За разлика од банката ориентирана кон
граѓаните, која ги опслужува компаниите и домаќинствата, клиентите на SVB
генерално имале многу поголеми сметки. Ова значеше дека стампедото за банката
беше погубно. Два дена откако објави
дека ќе собере капитал, компанијата од 200 милијарди долари пропадна. Тоа беше
колапс на најголемата банка во САД по глобалната финансиска криза.
Дали е ова почеток на банкарска криза?
Непосредната загриженост за широко распространета зараза
беше спречена со брзата реакција на американската влада во гарантирањето на
сите депозити на клиентите на банките.
Финансиските фјучерси, кои им овозможуваат на инвеститорите
да шпекулираат за идните движења на цените, се зголемија за американскиот
технолошки сектор како одговор на гаранциите.
Имаше загриженост дека сопствениците на сметките во SVB нема
да можат да ги платат вработените доколку не се активира гаранцијата, што ќе
предизвика бранувања во економијата. „Во однос на стабилноста, избегнати се
ударни ефекти“, изјави Моширијан за „Гардијан“.
Владите и регулаторите ширум светот, вклучувајќи ги
Британија и Австралија, внимателно ја испитуваат изложеноста на SVB во нивните
корпоративни и банкарски сектори. Долгорочното прашање е дали ранливоста на SVB
на зголемените каматни стапки е споредлива со ризиците на другите банки на
прекумерна изложеност на падот на цените на обврзниците. Иако Моширјан не мисли дека банкарскиот систем ќе пропадне, тој
забележува дека луѓето, исто така, првично мислеле дека кризата со второстепени хипотеки е под
контрола. Ова потоа предизвика глобална финансиска криза.
За да се спротивстави на ризикот, Федералните резерви
претставија нова програма која им овозможува на банките да позајмуваат средства
поддржани од државни хартии од вредност за да ги задоволат барањата на
клиентите. Ова е дизајнирано да ги спречи банките да бидат принудени да
продаваат државни обврзници кои ја изгубиле вредноста поради зголемените
стапки.
Сепак, има повеќе непосредни проблеми за технолошкиот
сектор. SVB обезбеди банкарски услуги во Силиконската долина, поддржувајќи
стартапи и други технолошки компании од кои традиционалните банки би можеле да
се оддалечат.
Во последниве месеци овој сектор го намалува бројот на
вработени бидејќи се влошуваат економските услови. Во време кога им е потребна
финансиска поддршка, еден од најголемите поддржувачи пропадна.
