И авион во кој бил Бујар Османи изгубил сигнал во Бугарија
Албанскиот портал „Јавањуз“ објави дека инцидентот со авионот на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, кој принудно слета во Пловдив поради губење на ГПС-сигналот, не бил единствен случај на ваков тип. Според порталот, идентичен инцидент се случил и во февруари 2023 година со службениот авион на Бујар Османи, поранешен министер за надворешни работи на Северна Македонија и тогашен претседавач со ОБСЕ.
Авионот на Османи, како и во случајот со фон дер Лајен, целосно го изгубил ГПС-сигналот додека прелетувал низ бугарскиот воздушен простор. Пилотите биле принудени да користат рачни системи за навигација и печатени мапи, следејќи протоколи за итни ситуации слични на оние користени при слетувањето на авионот на претседателката на ЕК.
Според „Јавањуз“, двата случаи се идентични, со разлика што инцидентот со фон дер Лајен веднаш беше објавен, додека случајот со Османи бил разгледуван само интерно и останал скриен од јавноста.
„Два такви инциденти со високи функционери во истиот воздушен коридор јасно укажуваат на системска ранливост“, изјави европски аналитичар за воздухопловна безбедност за порталот.
Случајот со авионот на фон дер Лајен веќе доведе до признавање од страна на бугарските воздухопловни власти дека се случуваат блокирања на ГПС-сигналот во нивниот воздушен простор, со сомневање за непријателска активност, можеби од Русија. Инцидентот со авионот на Османи ја покажува уште поголемата ранливост на источната граница на Европа.
Европски функционер за безбедност истакна дека доколку инцидентот со Османи бил објавен во 2023 година, тоа веднаш би предизвикало дипломатски истраги.
Експертите предупредуваат дека ваквите напади, познати како „џеминг“ и „спуфинг“, кои традиционално ги користат воените и разузнавачките служби, можат да предизвикаат сериозна опасност за цивилната авијација. ГПС-блокирањето во последниве години зачестува во балтичките држави и Источна Европа, особено близу границите со Русија.
Официјален Кремљ во понеделникот негираше било каква вмешаност во инцидентот со авионот на претседателката на ЕК, додека прелетувал над Бугарија.
