ХРВАТСКА ОЧЕКУВА НАПЛИВ ОД СТРАНСКИ РАБОТНИЦИ: До 2030 година ќе ги има половина милион

Под претпоставка дека БДП на земјата ќе расте просечно за 2,5 отсто годишно во следните седум години, Хрватска до 2030 година би можела да има 400-500 илјади странски работници.

Тие ќе сочинуваат четвртина од работната сила во земјава, оценува Хрватското здружение на работодавачи, пишува Јутарњи лист.

Бројот на работни дозволи за престој и работа јасно укажува на зголеменото присуство на увезена работна сила, според редовното издание Фокус на неделата на главниот економист на ХУРВ, Хрвоје Стојиќ. Во првите десет месеци од годинава се издадени 147.301, дури 39 отсто повеќе од лани, од кои две третини се однесуваат на работа во градежниот и туристичкиот сектор. На ниво на целата година, бројот на работни дозволи би можел да достигне 170-175 илјади.

Проценките велат дека во Хрватска во моментов работат од 80 до 100 илјади странски работници, што е пет до шест отсто од вкупната работна сила годинава. „Со оглед на солидниот економски раст и континуираната тензија на пазарот на трудот, за очекување е вкупниот број на работни дозволи следната година да надмине 200.000“, вели Стојиќ.

ХУП има и конкретни предлози како да се олесни или „забрза“ вработувањето на се поголем број странски работници. На прво место е проширувањето на листата на дефицитни занимања за кои не е потребно да се спроведе тест на пазарот на трудот.

Исто така, се предлага продолжување на времетраењето на дозволите за престој и работа од една на две или три години и од 6 на 9 месеци за сезонските работници.

Тој се залага за поедноставување на одредени административни процедури за издавање работни дозволи. „Така, препорачуваме да се отстрани обврската за земање двојни отпечатоци од прсти за странските работници, со што се продолжува времетраењето на дозволите за престој и работа, имајќи предвид дека оваа обврска е спорна и од перспектива на визниот кодекс на ЕУ. Значително подобрување би било дигитализацијата на постапката за предавање решенија за дозвола за престој и работа од страна на полициската станица“, се наведува во анализата.

ХУП смета дека е неопходно да се намали ретроактивното плаќање на здравственото осигурување на ХЗЗО за последните 12 месеци во кои странските работници воопшто не престојувале во Хрватска.

Конечно, бидејќи странските работници наместо сина карта на ЕУ бараат дозвола за престој и работа, поради што рокот за обединување на семејството е продолжен до една година, „тие сметаат дека издавањето на сината карта треба да се забрза со помош на зајакнување на капацитетите на полициските станици и полициските одделенија, односно на самиот МУП“.

#Croatia is among the best countries in #Europe to work and gain stability. With a high demand for employees in sectors like construction and tourism, students can explore various options and select the most suitable one based on their qualifications. pic.twitter.com/Gn2Jals8dQ

— euroin (@euroin_ae) January 31, 2023

Демографските движења јасно укажуваат на фактот дека во наредните години побарувачката за странска работна сила неминовно ќе расте, а со тоа и на итноста од квалитетна имиграциска политика.

Неодамна, гувернерот Борис Вујчиќ, исто така, процени дека во следните 20 години Хрватска би можела да остане без 400.000 работоспособни луѓе, повикувајќи на потребата да се смисли демографска политика, како наталитетот, така и имиграцијата. „Мораме да се договориме што сакаме“, рече тој.

Благодарение на посилната имиграција и посилната економска активност, ХУП очекува раст на вработеноста од 2,7 отсто оваа година. Анализата покажува дека највисока стапка на раст имала ИКТ секторот во октомври, 8,3 отсто за една година, а туризмот (+4,8 отсто) и секторот недвижности (+4,4 отсто).

Натпросечниот раст на вработеноста во фармацевтските производи од 6,1 отсто и одредени сегменти од производството на капитални производи, како што се готови метални производи, опрема и погони, електронски производи, транспортни средства, гранки во кои се остварува поголема додадена вредност, е исто така се смета за охрабрувачки.

ХУП укажува и на продолжување на забрзаниот раст на платите. И покрај инфлацијата, наведува тој, „Хрватска забележа трета последователна година на силен раст на реалните плати, односно вкупниот приход“, со што води во регионот на ЦИЕ и на ниво на ЕУ.

Во октомври исплатената бруто номинална плата изнесува 1.596 евра и е за 16,5 отсто повисока на годишно ниво, додека просечната нето-плата од 1.156 евра пораснала за 14,2 отсто. Годинава ХУП очекува раст на бруто платите, односно вкупните приходи на вработените од 15-18 отсто, значително над очекуваната стапка на инфлација (7,5 отсто).

Покрај недостигот на работна сила, засилената конкуренција на единствениот пазар на ЕУ и пониската инфлација, се наведува во анализата, растот на реалните плати во Хрватска во наредната година „во голема мера ја одразува експлозијата на сметките за плати во буџетот за 2024 година“, од 32 отсто. .

И со раст од 20 проценти, потсетува ХУП, Хрватска има „едно од најголемите зголемувања на минималната плата“ во споредба со сите членки на ЕУ, според Јутарњи лист.

Фото: Принтскрин/Твитер