Европа гради сопствена „минерална безбедност“ – Италија ќе складира критични суровини
ЕУ ги интензивира активностите за создавање европски резерви на критични минерали, со јасна намера да ја намали зависноста од кинеските испораки. Италија, Франција и Германија се позиционираат како носители на оваа нова индустриска стратегија.
Акцискиот план RESourceEU, презентиран во декември, има за цел да обезбеди стабилен пристап до суровини како бакар, галиум, германиум, антимон и ретки земни елементи – клучни за технолошката и енергетската транзиција.
Според извори блиски до процесот, Франција ќе управува со финансирањето и набавките, Германија ќе се фокусира на обезбедување стабилни канали за снабдување, а Италија ќе стане централна локација за складирање на европските резерви.
„Европската Комисија активно соработува со неколку земји-членки на пилот-проект за зајакнување на складирањето на критични суровини во ЕУ. Моментално се вклучени 10 земји-членки“, изјави портпаролот на Комисијата.
Листата на критични минерали на ЕУ вклучуваат 34 суровини, од кои 17 се означени како стратешки суровини, бидејќи се сметаат за најважни за зелената и дигиталната транзиција, како и за одбраната и воздухопловството.
Во меѓувреме од Брисел соопштија дека се еден чекор поблиску до договор за заеднички напори со САД и Јапонија за „зголемување на економската безбедност и националната безбедност“ преку обезбедување на заедничко снабдување со критични суровини.
Во текот на следните 30 дена, се очекува ЕУ и двете земји да потпишат меморандум за разбирање за подобрување на синџирот на снабдување со критични минерали.
„Планираното партнерство ќе идентификува области на соработка за стимулирање на побарувачката и диверзификација на понудата за учесниците преку идентификување и поддршка на проекти во рударството, рафинирањето, преработката и рециклирањето“, се вели во соопштението.
Високи претставници на ЕУ неделава присуствуваа на првиот „Министерски состанок за критични минерали“ во Стејт департментот во Вашингтон, каде домаќин беше државниот секретар Марко Рубио.
„Подготвени сме и имаме намера да соработуваме со секоја држава за да ја пронајде својата улога. Ако немате минерали, можете да помогнете во нивното рафинирање, а државите собрани тука ги вклучуваат најголемите потрошувачи на критични минерални производи кои, заедно, имаат куповна моќ да изградат поотпорен и поразновиден глобален пазар“, изјави Рубио.
„Нашите економии зависат од овие критични минерали. Да ги направиме цените попредвидливи и помалку непредвидливи за да можеме да ги поддржиме домашните синџири на снабдување и инвестициите“, истакна потпретседателот на САД, Џеј Ди Венс.
Претходно, американскиот министер за внатрешни работи Даг Бургум изјави дека околу 30 земји сакаат да се приклучат на т.н. Клуб на сојузници и партнери за трговија со критични минерали и намалување на зависноста од Кина.
Наскоро се очекуваат нови средби на високи претставници на Вашингтон и Брисел на кои ќе се разгова за деталите од договорот. Неодамна од ЕУ истакнаа дека засилено ќе продолжат да помагаат стратешки проекти во рударството и да го забрзуваат издавањето на дозволи за експлоатација на руда. Тие најавија и дека ќе работат на наменски инвестициски рамки за синџири за критични минерални суровини со Украина, Западен Балкан и т.н. „Јужно соседство“.
Додека светот инвестира во изнаоѓањето на критични минерали, а Македонија изобилува со бакар, но и антимон и никел, македонското рударство продолжува во надолна линија. Последните податоци од Државниот завод за статистика покажаа дека индустриското производство расте, но истовремено единствено рударската гранка бележи огромен пад. Минусот во пресекот направен во ноември изнесуваше 4,7%, а во јануари достигнува скоро 7%.
