ЕДИНАЕСЕТ ФИРМИ ОД СРБИЈА ПОБЕГНАА ПРЕКУ НОЌ, СКОРО СИТЕ ИМАА ИСТА ТАКТИКА – оставија долгови и никој ништо не им може

Неодамнешното заминување на турската фабрика „Џинси“ е 11-ти по ред случај странски инвеститор само да се подигне и преку ноќ да ја напушти државата, а доколку ги извести вработените во фабриката за неговото заминување, тоа го прави преку СМС. За разлика од претходните „странски бегалци“, раководството на „Џинси“ се удостои да исплати плати и да им помогне на вработените да најдат нови работни места. Но, имајќи ги предвид претходните искуства, тоа е случај како „капка во океанот“ и претходните приказни најмногу оставаа горчлив вкус.

Раководството на турската фабрика Џинси пред некој ден испрати циркуларно писмо до сите работници во кое ги информира дека фабриката оди во ликвидација. По протестот во четвртокот, работниците добиле уште една СМС порака во која се упатени на разговор во фабриката Јура. Претходно се сеќаваме на точно 10 фирми кои се повлекоа од Србија, а нивните приказни останаа запаметени најмногу по лошите – повлекување и оставање на луѓето на улица, што доведе до тоа општините и државата да „зачекорат“ и да ја решат нивната судбина.

Бертекс: Работниците останаа без работа и без отпремнини

Турската фабрика Бертекс Текстил во Крагуевац беше затворена во ноември 2022 година, а зградата во која се наоѓаше веднаш беше огласена за продажба.

Како што тогаш беше потврдено за „Блиц Бизнис“, работодавачот наеднаш решил да земе се и да си замине, а вработените во фабриката останале без работа и без отпремнини. Како што беше истакнато, Србија со одлука на Владата на таа компанија и доделила милионски субвенции до моментот на нејзиното затворање.

– Според поранешните вработени, самиот процес на отказ бил доста насилен и се било потпишано под принуда за време на викендот. Покрај отпремнините, не се исплатени платите за септември, дел од октомври, како и заостанатите долгови поврзани со превоз и неискористени денови за одмор… Случајот е пријавен во инспекциските органи, а поранешните вработени ги повикуваат надлежните да се вклучат во преговорите и да помогнат во плаќањето на заостанатите долгови, пишуваат локалните медиуми.

Геокс се повлече од Врање

По два месеци шпекулации и потврда од државниот врв, италијанската фабрика „Геокс“ на почетокот на август и официјално потврди дека заминува од Врање. Компанијата на 2 август официјално ги известила работниците дека е донесена одлука за започнување на постапката за ликвидација и гасење на компанијата.

Покрај образложението за континуираното намалување на производството, кое дополнително беше намалено во периодот на пандемијата, се наведува и дека на работниците ќе им престане работниот однос, а ќе им биде доставено решение за престанок на работниот однос поединечно. 

Во јануари 2016 година започна производството во „Геокс“, односно компанијата Техник развој, како што се нарекува компанијата „Геокс“ регистрирана во Србија. На крајот на 2016 година биле вработени 1.278 работници, на крајот на 2017 година вкупно 1.340, потоа 1.269 следната година, па 1.283 во 2019 година и 1.300 на крајот на 2020 година.

Според договорот со Владата на Србија од 2012 година, „Геокс“ добил од државата 11,25 милиони евра, односно субвенција од 9.000 евра по вработен за инвестиција од 15,8 милиони евра, со обврска да вработи најмалку 1.250 лица.

Шинвон, Јура: СМС за 188 работници

Последниот пример во серијата беше кога компанијата „Шинвон“, втората фабрика на  „Јура“ која беше отворена во Ниш во 2011 година, преку СМС пораки информираше 188 работници дека поради намалениот обем на бизнис не може да им ги продолжи договорите. .

– СМС пораката пристигна во петокот на 29 јануари. Не известија дека поради намалениот обем на работа не можат да ни го продолжат договорот и дека треба да се обратиме до кадровското одделение за да ги подигнеме документите и да го отплатиме долгот. Не очекував ваква порака ниту од лидерот, ниту од тренерот, ниту од менаџерот, бидејќи немаше апсолутно никаква причина. Останувавме и на прекувремена работа, некои одеа и во фабриката во Рача, на 200 километри од тука, кога требаше да се работи – ни изјави во февруари годинава еден од работниците на „Шинвон“ кој остана без работа.

Симит Сарај: Пекарите затворени преку ноќ

По три години бизнис, свечено отворање и добри услови за работниците, турскиот синџир на пекари Симит Сарај повеќе нема ниту една филијала во Белград. Последните три, кои работеа во строгиот центар на главниот град, беа затворени на почетокот на минатата година, наводно поради Ковид.

Поради закупнината што им ја должи на приватните сопственици и градот, во меѓувреме останаа без право на користење на просторот. Во меѓувреме, тие достигнаа блокада од повеќе од 12 милиони динари, според податоците на НБС.

Во еден момент имале 9 продавници на најдобрите локации во главниот град и вкупно 120 работници. Сите останаа без работа, без никакво официјално известување од сопственикот.

Home Plus: Катанец на сите простории

Претходно, малопродажниот синџир Home Plus исто така го стави клучот во бравата. Сопственикот оставил повеќе од 100 работници на улица, локалите биле затворени преку ноќ, а официјалната блокада достигнала повеќе од 50 милиони динари.

А компанијата Home plus, која продава покуќнина, може да се каже дека работела како „швајцарски часовник“ до нејзиното затворање. Продавници во трговски центри и централни локации во Србија, пријателски настроени работници… редовни плати. И сето тоа одеднаш.

Сопственикот на крајот на минатата година ги затвори сите локали, а работниците и потрошувачите кои ја нарачаа робата, ја платија, а не ја добиваа, останаа на цедило. Компанијата официјално банкротираше пред две недели, сметката е блокирана за 55 милиони динари.

Според податоците на Народната банка на Србија (НБС), сметката на компанијата е блокирана од 30 октомври, а вкупниот износ на блокот е 55,3 милиони динари.

Спилит: Русите како бегалци

Како бомба одекна веста дека руската компанија „Спилит“ ја напушти Србија и остави околу 500 работници невработени во две фабрики на југот и северот на Србија.

Неколку дена по затворањето на фабриките во Врање и Сомбор, како и на вкупно 34 продажни салони, од директорот нема ни трага ни глас, а потоа се огласи сопственикот Андреј Ходасевич.

На работниците и на повредените муштерии им ветил плаќање на долгови, што и го направил, но не продолжил со активност и производство. Сопственикот подоцна тврдеше дека е оштетен за 200.000 евра, а со работниците кои ја однеле робата ќе ги реши на суд.

Серфуд: За затворање преку Вибер

Германската фабрика за преработка и конзервирање риба „Серфуд“ во Смедерево беше затворена во ноември 2018 година, само две години по отворањето на фабриката во Србија. Десетина работници протестираа пред заклучената капија барајќи објаснување бидејќи, како што тврдеа, преку вибер група биле известени дека фирмата е затворена.

Претходно никој не им се обратил, а никој не одговарал ниту на телефоните на поранешните претпоставени. Иако на почетокот на работата беше најавено вработување за дури 300 работници, за две и пол години германската компанија вработила околу 60 работници, а 25 од нив имале несреќен крај.

Хенди: Работниците беа известени за отказот преку е-пошта

И бугарскиот ланец на продавници за мобилни телефони, опрема и технички производи „Хенди“ ги затвори своите продавници низ цела Србија – сето тоа во еден ден, вкупно околу 200 објекти. За отпуштањата по електронска пошта биле информирани околу 900 работници.

„Хенди“ дошол во Србија на 5 март 2007 година, а на 1 јуни 2018 година работниците добиле мејл дека повеќе немаат работа, додека на веб-страницата на компанијата било објавено известување: „Почитувани клиенти, колеги и пријатели, по 10. години бизнис во Србија, ве известуваме дека ХЕНДИ-ТЕЛ престанува да работи. Сакаме да ви се заблагодариме за децениската доверба, соработка и поддршка“.

По веста дека во Србија ненадејно пропаднал познат синџир на мобилни телефони, се слушна дека истата судбина ги снашла работниците во Бугарија во март 2018 година.

Леонардо: Откази, па добри вести

„Леонардо“, италијанска фабрика за производство на обувки, се појави во јавноста пред околу една година, кога околу 60 работници случајно дознале дека повеќе не се вработени, откако еден работник побарал лекарска помош. Платите веќе доцнеа, а долговите кон нив растеа.

Но, фабриката во Суботица го рестартирала производството и дел од работниците ги вратила на работа.

Иштван Хуџи, претседателот на Сојузот на независни синдикати од Суботица неодамна за „Блиц“ изјави дека работодавачот сепак исполнил се што ветил. На работниците им се исплатени сите заостанати плати, останува само исплата на отпремнини на оние работници кои не се вратиле на работа.

Златари: клуч за 90 продавници

Во 2013 година хрватската компанија „Gold Exchange“, која се занимава со откуп на злато, буквално преку ноќ ги затвори сите 90 златари во Србија, а 180 вработени останаа без последните две плати и придонеси. Сите златарници беа затворени на 12 септември истата година, помалку од една година откако почнаа да работат.

Интересно е што „Берза на злато“ претходно во идентично сценарио затвори златарници во Босна и Херцеговина, а ги остави и работниците без плати и придонеси. Подружниците во Сараево, Зеница и Тузла беа затворени среде ноќ. Сопственици на оваа фирма биле хрватските државјани Кристијан Копиќ и Гордан Скочилиќ.

Копиќ, кој имаше 99 отсто сопственички удел во злато во Србија, западна во неволја во Србија откако Управата за мерки и благородни метали утврди дека компанијата не ги исполнува условите за добивање на знакот на производителот на предмети од благородни метали. 

Извор: Блиц бизнис