Додека Трамп го игнорира Брисел, Џорџија Мелони му шепоти на уво: Италија ја презема улогата на преговарач за цела Европа

Во време кога светот со тензија ја следи иднината на односите меѓу Европа и Соединетите Американски Држави, италијанскиот премиер Џорџо Мелони во Вашингтон се сретна со претседателот на САД, Доналд Трамп. Нивната средба доаѓа во критичен момент – додека надоаѓачките сенки на трговскиот конфликт лебдат над трансатлантските односи и геополитичките тензии, од Украина до Индо-Пацификот, кои ги редефинираат современите сојузи.

Главна тема на состанокот се тарифите – конкретно, најавата на Вашингтон дека ќе воведе нови, „реципрочни“ даноци за увоз на стоки од Европската унија во висина од 20 проценти. Иако Трамп неодамна привремено ги суспендираше овие мерки на 90 дена, Брисел не ја крие својата загриженост, а европските престолнини внимателно го следат овој состанок – прва билатерална средба на високо ниво меѓу САД и една земја-членка на ЕУ откако Трамп повторно ја презеде функцијата.

Личен канал за комуникација со Белата куќа

Џорџија Мелони, лидер на десничарската партија Браќа на Италија, изгради невообичаено блиски односи со американскиот претседател во последниве години. Од нејзиното присуство на инаугурацијата на Трамп, до приватни состаноци во Мар-а-Лаго, до актуелниот состанок во Белата куќа – Мелони е веројатно единствениот европски лидер денес што може директно да разговара со Трамп, без формални посредници.

За Доналд Трамп, кој е познат по својот личен стил на дипломатија, оваа врска има посебна тежина. За разлика од формалните, бирократски структурирани односи со Брисел, Трамп во Мелони гледа автентичен соговорник – политичар кој, иако доаѓа од Европската унија, споделува одредени идеолошки и културни вредности со него. Фактот што Трамп сè уште не ја покани Урсула фон дер Лајен, претседателката на Европската комисија, а неодамна ја откажа средбата со европската министерка за надворешни работи Каја Калас, само ја потврдува неговата тенденција да ги фаворизира билатералните односи пред колективните европски институции.

Италија е партнер, но и преговарач за целиот континент

Мелони отпатува во Вашингтон со јасна цел – да го убеди Трамп да се откаже од идејата за нови царини кои несомнено тешко ќе ја погодат не само Италија, туку и целата европска економија. Италија, чиј извоз во САД сочинува околу 10 отсто од нејзиниот вкупен извоз, минатата година имаше суфицит од речиси 40 милијарди евра во трговијата со Америка – што ја прави трет по големина европски трговски партнер на САД, по Германија и Ирска.

Сепак, политичката реалност во Рим е сложена: Мелони се соочува со притисок од италијанската индустрија, но и со барања од Брисел да не излегува од рамката на заедничката европска политика. Иако Европската комисија нема официјален мандат да преговара, нејзината улога е неформално прифатена и внимателно координирана со лидерите во Брисел. Портпаролката на ЕУ Аријана Подеста неодамна изјави дека Мелони е „во постојан контакт со Фон дер Лајен“ и дека нејзиното појавување во Вашингтон е „добредојдено и координирано“.

Рамнотежата меѓу ЕУ и Америка – „ризична игра“

Меѓутоа, аналитичарите предупредуваат на стапици кои Мелони мора да ги избегнува. Како што вели историчарот и италијански експерт за надворешна политика Лео Горети, „колку и да е идеолошки блиска со Трамп, Мелони не може да си дозволи отворено да се усогласи против Брисел“. Италија е премногу зависна од европскиот пазар, европските фондови и политичката рамка на ЕУ. Популизмот на Трамп и барањата за билатерални трговски придобивки може да изгледаат примамливо, но за Италија, напуштањето на европската рамка би било политички и економски самоубиствено.