Девет месеци по трагедијата во „Пулс“: Државниот врв се соочи со родителите на загинатите во Собранието
Девет месеци по трагичниот пожар во нелегалниот ноќен клуб „Пулс“ во Кочани, во кој загинаа 63 млади луѓе, а над 210 беа повредени, случајот конечно стигна до Собранието. На седницата на Постојаната анкетна комисија за заштита на слободите и правата на граѓанинот, државата се најде лице в лице со родителите на жртвите, а присуствуваше и државниот врв.
Седницата ја свика претседателот на Комисијата, Димитар Апасиев, по претставка на здружението „16-ти март“, кое ги обединува семејствата на загинатите. За да се обезбеди политичка и институционална тежина, на седницата беа поканети претседателката на државата Гордана Силјановска-Давкова, премиерот Христијан Мицкоски и претседателот на Собранието Африм Гаши. Дел од нивните други јавни настапи беа откажани за да присуствуваат на расправата.
Сликата во салата беше различна од вообичаените собраниски дебати: родителите и блиските на загинатите седат во првите редови, пратениците зад нив, а во средината – претседателката, премиерот и спикерот. Присуствуваше и опозицискиот лидер Венко Филипче, како и други членови на Комисијата и пратеници. Седницата почна со минута молк за жртвите.
Воведното обраќање го имаше Марија Петрушова, мајка на една од жртвите и претставничка на „16-ти март“. Таа побара „вистинска правда за загинатите“, нагласувајќи дека тоа е важно не само за нивните деца, туку за сите деца во Македонија. Петрушова ја опиша трагедијата како резултат на системски пропусти и корупција, повикувајќи на разгледување на случајот како прекршување на основните човекови права, особено правото на живот.
Особено го нагласи фактот дека истрагата ги опфаќа главно службениците од пониско ниво, додека носителите на вистинската одговорност остануваат недопренети. „Симптоматично е што се опфатени само поранешни функционери, а не и оние кои и тогаш и денес ја извршуваат конкретната функција“, рече таа.
Присуството на претседателката, премиерот и спикерот пред анкетната комисија е преседан во македонската практика, симболизирајќи одговорност, но оставајќи простор за сомнеж дали тоа е вистински чин на ангажман или само политичка сценографија.
Анкетната комисија за Пулс се одвива паралелно со судската постапка, во која 38 обвинети – од институции до физички лица – треба да одговараат за трагедијата. Опозицијата веќе поднесе иницијатива за посебна комисија која ќе ги истражува и други трагедии, со потенцијал да се претвори во политичка сцена за „лов на одговорни“. Експертите предупредуваат дека ваквата паралелна активност може да создаде притисок врз судството и да ја замагли линијата помеѓу правдата и политиката.
Денешната седница има двојна тежина: присуството на државниот врв и родителите е сигнал дека трагедијата во Пулс не може да остане „само уште една судска папка“. Но, останува прашањето дали ова ќе се претвори во сериозен процес на расчистување – од нелегалните објекти и корумпираните дозволи до институциите кои девет месеци молчеа.
По девет месеци, семејствата на жртвите дојдоа во Собранието со едноставно барање: да се признае дека трагедијата не е „несреќен случај“, туку системски неуспех. Дали анкетната комисија ќе го претвори овој крик во конкретни препораки, оставки и промени, ќе се мери не по денешната слика во салата, туку по акциите на институциите во наредниот период.
