ВО БУГАРИЈА ИМ Е ЛЕСНО, ИМААТ БУГАРСКИ ПАСОШИ ПА СИ БЕГААТ ВО СТРАНСТВО: Бугарското здравство пред колапс, голем недостаток на лекари и медицински сестри

Според студијата на бугарскиот совет за економски анализи, Бугарија има нешто помалку од 29.000 медицински сестри, околу 16.900 помалку отколку што е потребно за нормално функционирање на здравствениот систем.

Според Euractiv.bg, овој дефицит доведува до критична состојба во многу делови од системот, а пациентите се во опасност.

Одделот за детска онко-хематологија при клучната болница „Царина Јоана“ во Софија наскоро ќе престане да опслужува болни деца бидејќи нема достапни медицински сестри. Слична е ситуацијата и во многу помали болници надвор од главниот град.

Се чини дека нема решение на повидок бидејќи многу јавни институции не можат на медицинските сестри да им понудат плати повисоки од 750 евра, што би предизвикало и зголемување на платите на лекарите, кои тие не можат да ги финансираат.

„Пред 10 години првпат сфативме дека долгорочно ќе имаме проблеми со медицинските работници. Во 2019 година ги ажуриравме прогнозите за пазарот на труд и овие дефицити станаа уште поголеми. Тогаш решивме да навлеземе во темата и да се обидеме да се измери недостигот, користејќи податоци на Евростат за сите земји-членки на ЕУ“, вели Ралица Ганева, една од авторите на извештајот.

Во европски контекст, Бугарија нуди помали плати за своите лекари, што значи дека многумина бараат подобро платени позиции во странство.

Покрај тоа, бугарскиот јазик, како примарен јазик на работните места во здравството, претставува пречка за привлекување специјалисти од други земји, се забележува во анализата.

Бугарија има 419 медицински сестри на 100.000 жители, во споредба со просекот на ЕУ од 666,3 на 100.000 жители. Односот меѓу бројот на медицински сестри и бројот на лекари е 0,97:1, што значи дека во бугарскиот здравствен систем има повеќе лекари отколку медицински сестри. Светската здравствена организација препорачува сооднос 3:1 за да се обезбеди адекватно функционирање на здравствениот систем.

Сериозна состојба на психијатриска нега

Податоците од истражувањето може да покажат дека во 2021 година, бројот на лекари на 100.000 жители во Бугарија бил поголем отколку во Европа, но се истакнуваат специфични дефицити.

Се водат како исчезнати околу 1.000 општи лекари и над 460 психијатри. Илјада општи лекари се еквивалентни на 1/4 од потребните за да функционира системот.

Недостигот од психијатри е над 70 проценти за 2021 година, а образовниот систем само делумно го компензира бројот на лекари и медицински сестри кои го напуштаат здравствениот систем.

Во текот на изминатите 20 години, Советот на Европа постојано ги идентификуваше проблемите со бугарските психијатриски служби и нехуманиот третман на некои пациенти кои се подложени на законски притвор поради недостаток на персонал.

„Секако дека образовниот систем денес не може да го надомести одливот на кадри од системот“, вели Ралица Ганева.

Нерамномерност

Друг проблем со бугарскиот здравствен систем е што меѓу 1/3 и 1/5, во зависност од специјалноста, од неговиот персонал се наоѓа во главниот град Софија.

Повеќе од половина од специјалистите се лоцирани во шест од 28-те региони во земјата – Софија, Пловдив, Варна, Плевен, Стара Загора и Бургас. Медицинските универзитети во Бугарија се наоѓаат во центрите на овие региони.

Сега во системот влегуваат помалку професионалци отколку што го напуштаат, а нема доволно лекари кои се специјализирани за општа медицина за да станат општи лекари.

„Интересот за некои специјалитети е премал“, се наведува во студијата.

На пример, десет психијатри стекнуваат специјализација годишно, а недостасуваат 460.

Образовниот систем не го компензира заминувањето на лекарите и медицинските сестри, туку само делумно го покрива одливот. Има и проблем со стареењето на кадарот во секторот.

Пазарот не работи

„Пазарната организација на здравството е таква што има стимулации за завршување на одредени специјалности, но нема стимулации за завршување на други“, наведуваат авторите на анализата. Примери за популарни специјализации се пластичната хирургија или кардиологијата, додека интерната медицина е непопуларна.

„Општите лекари се преоптоварени токму затоа што им недостасува персонал. Така е и со медицинските сестри. Мораме многу сериозно да размислиме како да ги вратиме, барем делумно, лекарите и медицинските сестри кои ја напуштија Бугарија. Како да ги привлечеме? Освен тоа, треба да размислиме дали можеме да привлечеме студенти од бугарската дијаспора да ги зајакнеме капацитетите на системот“, вели Ганева.

Во анализата се заклучува дека на тој начин ќе се подобри функционирањето на здравството во Бугарија и значително ќе се подобри здравјето на граѓаните на долг рок.