Уставен суд го одби судијата Димовски: Немало дискриминација од Судскиот совет, бидејќи нема со кого да се спореди
Уставниот суд на Република Северна Македонија го одби барањето на судијата од Основниот граѓански суд во Скопје, Андреј Димовски, кој бараше заштита од дискриминација по основ на социјална припадност. Судијата Димовски тврдеше дека бил дискриминиран од Судскиот совет, кој не му ја вреднувал работата во Европскиот суд за човекови права (ЕСЧП) во Стразбур при огласот за унапредување во Апелациониот суд.
Уставниот суд, иако го одби барањето, во својата одлука јасно му укажа на Судскиот совет дека има „позитивна обврска“ да создаде механизам со кој искуството од меѓународните судови ќе се вреднува и нема да претставува „хендикеп“ за напредок на судиите.
Случајот започнал кога Судскиот совет го испратил судијата Димовски на привремена работа и обука во ЕСЧП во Стразбур во текот на целата 2019 година.
Кога Димовски се пријавил на оглас за судија во Апелациониот суд во Скопје (објавен во декември 2023 г.), Судскиот совет го спровел задолжителното оценување за периодот 2019-2022 година. Притоа, за 2019 година – кога судијата работел во Стразбур – не му биле доделени никакви бодови.
Образложението на Судскиот совет било дека нивната Методологија за оценување немала параметри врз основа на кои би се бодувала работата во меѓународен суд. Ова директно го ставило Димовски во понеповолна положба во споредба со останатите кандидати, бидејќи влегол во трката со помал број стартни бодови (оценет само за 3 наместо за 4 години).
Судијата Димовски повел правна битка против ваквото оценување. Интересно е што тој успеал да издејствува две победи пред другите судови:
И покрај ваквите процедурални победи, Уставниот суд сепак утврдил дека немало дискриминација во уставна смисла.
Судот во образложението наведува дека за да се утврди дискриминација, мора да постои „компаратор“ – односно друго лице во иста или слична ситуација кое било третирано поинаку.
Останатите колеги-судии кои биле оценети за 4 години не се релевантна споредба, бидејќи тие цело време работеле во домашните судови.
Судијата Димовски посочил дека при избор на друг судија во Апелација, Судскиот совет во образложението позитивно го коментирал искуството на кандидатот од ЕСЧП. Но, Уставниот суд оценил дека тоа било „само позитивен коментар“, а не дека кандидатот бил формално бодуван за тоа искуство.
Клучниот аргумент на Уставниот суд се базира на известувањето што го добил од Судскиот совет (Известување бр.03-86/4):
„Судскиот совет само еднаш одлучувал за избор на судија за упатување на времено континуирано доусовршување и обука во Европскиот суд за човекови права, кога… го избира судијата Андреј Димовски… Освен за судијата Андреј Димовски, Судскиот совет не одлучувал за други вакви случаи.“
Бидејќи Димовски е единствениот судија што бил во ваква ситуација, Уставниот суд заклучил дека „отсуствува релевантна споредлива ситуација“ и затоа не може да се утврди нееднаков третман, односно дискриминација.
Иако го одби барањето, Уставниот суд во одлуката му даде јасна препорака на Судскиот совет. Судот цени дека Советот има „позитивна обврска“ да воспостави „јасни, предвидливи и правично применливи критериуми“ за во иднина.
Според Уставен, ангажманот во ЕСЧП треба да се смета за „стручна и институционална додадена вредност“ и „квалитативен придонес“ за домашниот судски систем, а не смее да се третира како фактор што го попречува професионалниот развој на судиите.
