СЕРИОЗНО ПРЕДУПРЕДУВАЊЕ ОД ЛАГАРД: трговската војна ја зголемува инфлацијата во Европа, закрепнувањето е во ризик
Претседателката на Европската централна банка (ЕЦБ) Кристин Лагард предупреди дека трговската војна може да ја зголеми инфлацијата во еврозоната за половина процентен поен, што би имало негативни последици за економскиот раст.
Говорејќи пред Европскиот парламент, Лагард посочи дека зголемените трговски тензии и послабото евро може да го отежнат водењето на монетарната политика. Таа особено нагласи дека неизвесноста околу трговските односи, особено поради промените во политиката на САД, може да го загрози закрепнувањето на еврозоната и да поттикне раст на цените.
„Трговските тензии се штетни за глобалниот раст и просперитет“, рече Лагард, предупредувајќи дека одмаздничките тарифи и прекините на синџирите на снабдување може да ги зголемат трошоците за европските компании и потрошувачи.
Новиот бран царини би можел да ја зголеми инфлацијата за 0,5 процентни поени, што дополнително ќе ги усложни напорите на ЕЦБ за стабилизирање на цените, а истовремено ќе го забави економскиот раст.
Какво ќе биде влијанието на американските царини врз еврозоната?
Лагард истакна дека новата администрација на Доналд Трамп во Вашингтон донесе „исклучително високо“ ниво на несигурност во глобалната трговија.
„Светот не чека нас“, рече таа, предупредувајќи дека зголемените трговски тензии може да ги нарушат синџирите на снабдување, да ги зголемат трошоците и да го забават глобалниот раст.
Еден од најголемите ризици е можноста за повисоки американски царини за европскиот извоз. Анализата на ЕЦБ покажува дека царината од 25 отсто за европските стоки би го намалила растот на БДП на еврозоната за околу 0,3 процентни поени во првата година.
Доколку ЕУ возврати со сопствени царини, тој пад би можел да достигне 0,5 процентни поени.
– Најголемо влијание врз економскиот раст би се почувствувало во првата година по воведувањето на тарифите; „Иако тоа би се намалило со текот на времето, би оставило траен негативен ефект врз нивото на производството“, рече Лагард.
Покрај тоа, тарифите би можеле дополнително да ја зголемат инфлацијата. „Царинскиот одговор на ЕУ и послабото евро – поради намалената американска побарувачка за европски производи – може да ја зголемат инфлацијата за околу половина процентен поен“, додаде таа.
Дали е загрозено закрепнувањето на еврозоната?
Економијата на еврозоната порасна за 0,9 отсто во 2024 година, речиси двојно повеќе од 0,4 отсто во 2023 година.
Сепак, Лагард предупреди дека растот забави на крајот на минатата година и дека првите месеци од 2025 година покажаа сличен тренд.
– Преработувачката индустрија продолжува да се намалува, иако индикаторите од истражувањето се подобруваат – рече таа, додавајќи дека „високата домашна и глобална политичка несигурност ги кочи инвестициите, додека проблемите со конкурентноста влијаат на извозот“.
И покрај овие предизвици, ЕЦБ очекува растот да продолжи, иако со умерено темпо, со прогноза за раст на БДП од 0,9 отсто во 2025 година, 1,2 отсто во 2026 година и 1,3 отсто во 2027 година.
Инфлацијата падна на 2,3 отсто во февруари од 2,5 отсто во јануари, додека базичната инфлација (без енергија и храна) благо се намали на 2,6 отсто. ЕЦБ прогнозира просечна инфлација од 2,3 отсто во 2025 година, што треба да ја достигне целта од 2 отсто во 2027 година.
Монетарна политика на ЕЦБ: доаѓаат ли дополнително намалување на каматните стапки?
ЕЦБ ги намали клучните каматни стапки за 25 базични поени претходно овој месец, намалувајќи ја стапката на депозити на 2,50%, од врвот од 4,00% во 2024 година.
– Нашата монетарна политика сега е значително помалку рестриктивна, новите кредити стануваат поевтини за компаниите и домаќинствата, додека кредитната активност расте – рече Лагард.
Сепак, таа нагласи дека ЕЦБ не одлучила однапред за патот на намалување на каматните стапки.
– Особено во услови на растечка неизвесност, одлуките ги донесуваме врз основа на податоци и им пристапуваме од состанок до состанок – рече претседателот на ЕЦБ.
Може ли Европа да одговори на трговските шокови?
– Одговорот на промените во трговската политика на САД треба да биде повеќе, не помалку, трговска интеграција, како со глобалните партнери, така и во рамките на ЕУ – рече Лагард.
Таа нагласи дека единствениот пазар е клучен за зајакнување на отпорноста на европската економија, оценувајќи дека тој придонел за зголемување на долгорочниот БДП на ЕУ меѓу 12 и 22 отсто.
– Нивото на трговија меѓу земјите-членки се удвои од нејзиното формирање – рече таа, додавајќи дека – подлабок единствен пазар е клучен за намалување на трговските бариери во Европа и создавање на неопходна скала за успех на бизнисите.
Фото: Принтскрин/Твитер
