Колку долго луѓето можат да преживеат заробени под урнатините?
Спасувањето на неколку преживеани од урнатините на зградите во Турција го подигна духот на уморните тимови за потрага и спасување четири дена по големиот земјотрес што ги погоди Турција и соседна Сирија, при што загинаа најмалку 21.000 луѓе.
Студот, гладот и очајот зафатија стотици илјади луѓе кои останаа без покрив над главата по земјотресот, најсмртоносниот во регионот во последните децении. Спасувачите се тркаат со времето, но со секој час се намалуваат шансите да се најдат преживеани под урнатините.
Доктор: Можам да издржам четири дена без вода, две недели без храна
Ја прашавме докторката и членка на ХГСС, Ивоне Ланчиќ, колку долго можат да преживеат заробените под урнатините.
„Не можеме точно да предвидиме колку долго човек може да преживее под урнатините, но можеме да сметаме дека сè зависи пред се од снабдувањето со кислород. Ако не може да дише, ако нема никаква комуникација со надворешниот проток на воздух. , ќе се задушат во првите 20 до 60 минути“, вели Ланчиќ, кој учествуваше во потрагата по земјотресот во Петриња.
Доколку имаат доволно воздух и вода, заробените под урнатините можат да преживеат и до 21 ден.
„Ако немаат вода, просекот е три до четири дена. Во просек луѓето без храна можат да издржат од 13 до 14 дена, иако најдолгиот евидентиран период е 21 ден. Тука, секако, зборуваме за здрава и млад човек.Помал процент на преживување во вакви ситуации имаат постарите, болните и децата“, рече Ланчиќ.
„Децата се многу почувствителни, ниските температури уште повеќе ја отежнуваат ситуацијата“
Последните денови од Турција пристигнуваат бројни вести за деца и бебиња кои се пронајдени живи. Во провинцијата Хатај вечерва е спасено 10-годишно момче кое поминало 90 часа под урнатините со својата мајка. Исто така во Хатај, седумгодишното девојче Асја Донмез беше спасено по 95 часа и пренесено во болница.
“Ваквите вести се попривлечни, па ги слушаме. Децата се всушност многу почувствителни на такви ситуации, особено на ниски температури. Децата многу побрзо губат топлина. Површината на главата на детето, која најчесто е изложена, сочинува 18 до 20 проценти од вкупната површина на телото. Кај возрасните тоа е околу 9 проценти од човек. Затоа малото дете многу побрзо ја губи топлината“, вели Ланчиќ.
Во овие ситуации важна улога играат и резервите на маснотии, кои децата ги имаат помалку, забележува тој.
Во текот на ноќта температурите во најпогоденото подрачје од земјотресот се спуштаат под нулата.
“Ниските температури не ја фаворизираат стапката на преживување. Сепак, температурата под урнатините е малку повисока отколку на отворено. Бебињата и доенчињата кои преживеале веројатно ги загреала нивната мајка со своето тело”, рекол докторот.
„Спасувачите ќе продолжат да пронаоѓаат преживеани со денови“
Спасувачите со денови ќе продолжат да пронаоѓаат живи луѓе под урнатините, вели Ланчиќ.
„Посебно оние кои поминаа без повреди. Оние кои претрпеа некакви драстични повреди, умреа во првите 24 до 48 часа. Оние што се малку подебели, веројатно ќе преживеат подолго од овие другите“, вели Ивоне Ланчиќ.
Овонеделниот земјотрес е седма најсмртоносна природна катастрофа на векот, со повеќе жртви од цунамито во Јапонија во 2011 година и е блиску до земјотресот во соседен Иран во 2003 година, кој однесе 31.000 животи.
Стотици илјади луѓе низ двете земји останаа без покрив над главата среде зима. Многумина ја поминаа ноќта во импровизирани засолништа на паркинзи на супермаркети, во џамии, покрај патишта или меѓу урнатините, честопати очајно барајќи храна, вода и топлина.
