КАКО ТАРИФИТЕ НА ТРАМП ЌЕ ВЛИЈААТ ВРЗ ГРАЃАНИТЕ – светските економисти не исклучуваат поскапувања

Американскиот претседател Доналд Трамп најави нови даноци за увоз на стоки што се увезуваат во Америка во последната ескалација на глобалната трговска војна. Трамп вели дека е одмазда на царините за американските стоки, но останува неизвесноста околу потенцијалното влијание врз граѓаните.

Цените може да се зголемат, но и да се намалат

Клариса Хан, економист во Oxford Economics, вели дека ова значи дека првичното влијание на поскапувањата ќе биде врз американските потрошувачи, бидејќи американските фирми најверојатно ќе ги пренесат дополнителните трошоци на своите клиенти.

Сепак, таа додава дека и луѓето во другите земји, меѓу кои и Обединетото кралство последователно би можеле да бидат погодени од мерките, кои стапуваат на сила на 5 април.

Еден начин е преку вредноста на фунтата и девизните курсеви, кои ги диктираат трошоците за бизнисите во ОК што увезуваат стоки и суровини од странство. Ако увозните трошоци се зголемат, овие дополнителни трошоци може да се пренесат на потрошувачите преку повисоки цени.

По говорот на Трамп во средата, курсевите меѓу доларот и фунтата флуктуираа. Ако вредноста на доларот зајакне како што предвидуваат некои економисти, трошоците за увоз може да се зголемат за фирмите од Велика Британија кои увезуваат стоки.

Според Ахмет Ихсан Каја, главен економист, во Националниот институт за економски и социјални истражувања, повисоките цени во ОК, исто така, би можеле „да ги поттикнат работниците да бараат повисоки плати“, што дополнително ќе ги зголеми трошоците за бизнисите.

Хан додава ако владата на ОК одлучи да возврати со сопствени царини за американските стоки што влегуваат во ОК, постои ризик дека цените во Обединетото Кралство може да се зголемат доколку британските бизниси ги префрлат дополнителните трошоци на клиентите.

Сепак, некои економисти сугерираат дека цените би можеле првично да паднат како резултат на одлуката на Трамп да воведе царини.

Свати Дингра, економист и член на Комитетот за монетарна политика на Банката на Англија, кој ги одредува каматните стапки, предложи фирмите кои вообичаено ги испраќаат своите стоки во САД, наместо тоа, да можат да ги испратат во земји како Велика Британија кои немаат толку високи царини, што потенцијално ќе доведе до поплава од поевтини стоки во ОК.

„Тарифите од предложената големина веројатно ќе ги поттикнат фирмите што извезуваат во САД да ги намалат цените за да ја задржат побарувачката за нивните производи“, сугерира таа.

Велика Британија минатата година извезла стоки во вредност од речиси 60 милијарди фунти во САД, главно машини, автомобили и фармацевтски производи. Други индустрии, кои се големи извозници во САД, вклучуваат риболов и електроника.

Ако побарувачката во САД за производи од Обединетото Кралство се намали поради дополнителните давачки со кои се соочуваат увозниците, тоа би можело да ги погоди профитните маржи и на крајот да доведе до кратење на работните места во Велика Британија, освен ако британските фирми не најдат нови клиенти надвор од САД.

Според тинк-тенк Институтот за истражување на јавна политика, Jaguar Land Rover и фабриката Mini во Каули, Оксфорд, се чини дека се најизложени на американските царини за автомобили.

Се вели дека повеќе од 25.000 работни места во индустријата за производство на автомобили во Обединетото Кралство „може да бидат загрозени“ со тарифа од 25 отсто што стапува на сила во четврток, при што еден од осум автомобили произведени во Велика Британија се извезува во САД.

Фармацевтската индустрија, исто така, во голема мера се потпира на трговијата со САД, вели Хан, од Оксфорд економикс.

САД сочинуваат 40 отсто од продажбата на AstraZeneca и 50 проценти од GSK. Иако двете фирми со британско седиште имаат производствени капацитети во Америка, суровините за лекови и вакцини кои спасуваат живот патуваат меѓу ОК, ЕУ и САД. Според тарифите, фирмите би можеле да бидат погодени со повеќе даночни давачки додека ги преминуваат границите за да се развијат.

Исто така, постои прашање за тоа како функционираат тарифите кога тие се судираат со ценовните ограничувања што и NHS и другите здравствени организации ги поставија за купување лекови на големо.

Каматните стапки може да останат повисоки подолго време

Каматните стапки во Обединетото Кралство ги диктираат трошоците што домаќинствата треба да ги платат за да позајмуваат пари за работи како што се хипотеки, кредитни картички и заеми. Повисоките стапки, исто така, ги зголемуваат приносите за штедачите.

Моментално се на 4,5%, но економистите предвидуваат уште две намалувања на стапките до крајот на годината.

Сепак, Банката на Англија ги истакна американските тарифи како причина зошто избегна дополнително намалување на стапките минатиот месец, велејќи дека економската и глобалната трговска несигурност се „интензивирани“.

Ако цените се зголемуваат доволно долго за да влијаат на стапката на инфлација – ова може да значи дека каматните стапки ќе останат повисоки подолго време.

Ендрју Бејли, гувернерот на Банката на Англија, рече дека задачата на Банката е „да се погрижи инфлацијата да остане ниска и стабилна“ и дека „многу внимателно ќе го разгледа“ влијанието на тарифите.