ИРАНСКИОТ ПАРЛАМЕНТ ГЛАСА ЗА ЗАТВОРАЊЕ НА ХОРМУТСКИОТ ТЕСНЕЦ: А тој е апсолутно неопходен за светската трговија со нафта
Врховниот совет за национална безбедност на Иран мора да донесе конечна одлука дали да го затвори Хормутскиот теснец, откако парламентот наводно ја одобрил мерката.
Одлуката за затворање на теснецот, низ кој течат околу 20 проценти од светската побарувачка за нафта и гас, сè уште не е конечна. Есмаил Косари, пратеник и командант на Револуционерната гарда, рече дека тоа е на дневен ред и дека ќе се донесе „кога е потребно“.
Државната телевизија ги припиша коментарите за затворањето на генерал-мајор Ковсари, член на Комитетот за национална безбедност на иранскиот парламент, кој исто така наводно рекол дека „конечната одлука“ е на Врховниот совет за национална безбедност, објави Скај њуз.
Хормутскиот теснец се наоѓа помеѓу Персискиот Залив и Оманскиот Залив и е единствениот морски премин од Персискиот Залив до отворениот океан, што го прави критично важен воден пат.
Експертите претходно предупредија дека економскиот шок предизвикан од затворањето на теснецот може да биде полош од оној предизвикан од руската инвазија на Украина.
Хормутскиот теснец е апсолутно неопходен
Теснецот, широк од 55 до 95 километри, ги поврзува Персискиот Залив и Арапското Море. Тој е клучен за извоз на нафта и течен природен гас од Блискиот Исток до светските пазари, крвотокот на светската трговија со енергија. Според американските податоци, околу 20 милиони барели нафта минуваат низ една од најважните нафтени артерии во светот секој ден, што е четвртина од светската нафта, според CNN, повикувајќи се на податоци од Меѓународната агенција за енергија (IEA). Според други проценки, дури една третина.
Доколку Иран го блокира Хормутскиот теснец, тоа би можело да има драматични последици за светската трговија со нафта. Голдман Сакс предупредува дека сценарио со екстремен ризик што вклучува продолжено затворање на теснецот би можело да ги покачи цените далеку над 100 долари за барел.
Хормутскиот теснец е апсолутно неопходен за здравјето на глобалната економија, се вели во него.
Претходни закани за негово затворање
На Иран би му било тешко да го затвори Хормутскиот теснец подолг период, но аналитичарите на RBC Capital Markets велат дека израелско-иранскиот конфликт би можел да го наруши превозот и производството на нафта на други начини. Со ракетни напади врз гасни постројки, складишта на нафта и рафинерии, ризикот од сериозно нарушување на снабдувањето со енергија значително се зголемува ако војната продолжи.
Иран се закани дека ќе го затвори Хормутскиот теснец во 2018 година откако американскиот претседател Доналд Трамп ги повлече САД од нуклеарниот договор со Иран и повторно воведе санкции. Иран се закани дека ќе го стори тоа и претходно, но никогаш не го исполни тоа.
Бројни бродови минуваат низ иранските води, но би можеле да поминат и низ Хормутскиот теснец преку алтернативни патишта, преку територијалните води на Обединетите Арапски Емирати и Оман. Амена Бакр, аналитичарка во американската консултантска компанија Kpler, вели дека затворањето на теснецот е екстремно сценарио.
Азиските земји би биле најпогодени
Азиските земји би биле најпогодени. Околу 70 проценти од нафтата и течниот гас што минуваат низ тој теснец оди во Азија, а најголемите купувачи се Кина, Индија и Јапонија. Едвај една четвртина од дневниот проток на нафта би можел да се пренасочи преку копнени патишта, како што се саудискиот цевковод Исток-Запад до Црвеното Море и цевководот Абу Даби од ОАЕ до Фуџаира, објавува „Еуроњуз“. „Секоја продолжена криза во Хормутскиот теснец не само што би го нарушила снабдувањето на клучните производители од Заливот – Саудиска Арабија, ОАЕ, Кувајт, Ирак и Катар – туку би го направила и поголемиот дел од резервниот производствен капацитет во светот, кој е концентриран во Персискиот Залив, недостапен“, предупреди ИЕА во извештајот.
