ГОЛЕМИ ПРОМЕНИ ВО ПРЕСРЕТ НА СЕЗОНАТА, ЗГОЛЕМЕНИ СЕ ПЛАТИТЕ: Еве колку сега ќе заработуваат собарките, келнерите, готвачите, слаткарите…
Сите ресторани се обврзани да им го исплатат покачувањето на платите на вработените работници со платата за мај 2024 година. За најниските работни места тоа зголемување изнесува 20 проценти!
Оваа обврска произлегува од одлуката на министерот за труд, со која се прошири примената на Колективниот договор, и каде основната плата зависи од сложеноста на работните места во угостителството во четири групи: за едноставни работни места како собарка, најниска бруто платата е зголемена на 840 евра бруто, за помалку тешки работни места најниската бруто плата за помошници келнери, готвачи, слаткари и други е 850 евра, за попребирливите работни места келнери, готвачи, слаткари и рецепционери сега е 880 евра бруто, а за многу тешки работни места како готвач специјалист и други слични специјалистички работи изнесува 980 евра бруто, пишува Дубровачки хералд.
Тоа се минимални плати, но работодавците на ниво на компанија можат да одредат повисоки износи. Покрај основната плата, работникот има право на додаток во висина од 0,5 отсто за секоја завршена година стаж, право на зголемување од 50 отсто на платата за одработени часови во недела и празници, 30 отсто зголемување за ноќна работа, а 50 отсто повеќе за прекувремена работа. Плаќањата на платите и надоместоците се под надзор на Државниот инспекторат.
Но, новото зголемување на платите не ги опфати подеднакво сите категории работни места во угостителството, пишува Дубровачки вјесник.
Едуард Андриќ, претседател на Синдикатот на вработените во туризмот и услугите, вели дека состојбата на пазарот на труд во угостителството секоја година е се полоша, а бројот на странски работници секоја година се зголемува.
– Минималната бруто-плата се искачи на 840 евра, за 20 отсто, бидејќи работодавачите дојдоа до позиција да мора да ја покачат платата на овие наједноставни работни места. Потоа прибегнаа кон тоа дека наместо да ги зголемат платите на сите други работници на најсложените работни места за некој квалитативен процент, тие отидоа да ги менуваат коефициентите, па дојдовме до позиција еден рецепционер или главен готвач да им пристапи на платите на наједноставните работи за само 1:2. Во оваа ситуација е алармантно затоа што ќе ги изгубиме и тие квалитетни луѓе. Хрватската стратегија за развој на туризмот предвидува дека имаме квалитетен туризам, но тоа не може да се постигне без квалитетна работна сила – вели претседателот на СТУХ, Андриќ.
Во отсуство на потребната работна сила на почетокот на сезоната, работодавачите во угостителството обично ги компензираат овие ниски бруто плати со неоданочливи сметки и бакшиш кои не се оданочуваат до 3360 евра годишно, со плаќање неоданочени надоместоци за исхрана, за резултати од работа, неоданочени годишни бонуси до исплата на дел од платите. Но, ова не е решение, велат од Синдикатот:
– Неданочните суми сега се искачија над 3.000 евра, па работодавците сега го користат ова и делат ослободени суми на луѓето над четири или пет летни месеци за да ги задржат. Луѓето не мислат дека кога ќе заминат во пензија, нема да можат да купат ни денар со тоа, бидејќи тој дел од исплатите не оди за пензија. Затоа постојано инсистирам во преговорите со Хрватското угостителско здружение дека мора да најдеме начин да ги зголемиме платите. Куповната моќ на нашите граѓани е половина од Словенија, 2,5 пати помала од Австрија и 2 пати помала од Германија, така што е нормално нашите да ја напуштат Хрватска – вели Андриќ и додава дека Владата треба да направи промена преку својата политики.
– Факт е дека мораме да увезуваме работна сила, тоа е неспорно, но мора да ги земеме предвид квалификациите на овие луѓе за местото каде што се примени, за да може да се спроведуваат курсевите. Често увезуваме работници кои не работеле во оваа индустрија и не го знаат нашиот јазик, а многумина не зборуваат ни англиски. Овде гледам големи проблеми. Кога нашите луѓе одат на работа во Германија, мора да поминат одредени курсеви. Помошната работна сила која не е во контакт со гостите можеби не мора да знае хрватски, но гледам дека често се јавуваат спорови во односите со нашите домашни работници бидејќи тие често не знаат како да го пренесат тоа што треба да го направат, па тоа го прават погрешно. . Тоа е голем проблем, а уште поголем е како да ја задржиме нашата резидентна професионална работна сила? – вели Андриќ.
А почетокот на оваа сезона во дубровничката област покажа дека работодавците долго чекале работни дозволи за странска работна сила, па, вели Андриќ, во Дубровник на почетокот на сезоната имало „дупка“ во доаѓањето на странски работници.
– И таму сè проби низ нашите стационарни работници, кои инаку се во понеповолна положба од странските сезонски работници. Нашите сезонски работници имаат иста плата како странците, а често помалку, бидејќи имаат бесплатен стан и храна, а често ги менуваат затоа што не се способни да работат некоја работа како нашата. Затоа со работодавците на места се договоривме на крајот на сезоната да им дадат стимулација на нашите луѓе над претходно договореното. Чисто за да се признае трудот и трудот на луѓето за тренирање на овие странски играчи од сезоната – вели Едуард Андриќ, претседател на СТУХ.
Согласно Законот за минимална плата, неисплатата на таква плата е прекршок за кој се изрекува глоба од 13.272,28 евра за секој работник, вклучително и странските работници.
