ЕСМ продава струја, но и отпад од РЕК Битола: Лебдечката пепел ставена на јавен оглас

АД ЕСМ од крајот на минатиот месец за прв пат јавно преку отворен систем на понуди објави оглас за продажба на лебдечката пепел како отпад која се создава како нус-производ од согорениот јаглен на РЕК Битола. 

Повикот е објавен по еден месец по вонредниот надзор на инспекторатот за животна средина кога беа затекнати огромни количини непокриена лебдечка  пепел која ветрот ја разнесуваше низ Пелагонија. Понуди ќе се прибираат во континуитет до крајот на годината. 

„Фактор“ контактираше директно со генералниот директор на ЕСМ, Лазо Узунчев, кој ни рече дека овој нус-производ се користи како супстанца во градежништвото за производство на цемент.

– РЕК Битола, условно
„произведува“ 2 тони дневно лебдечка пепел по блок како нус-производ. Таа
досега се продаваше на Цементарница Усје, односно на „Титан“, како пепел за
градежен материјал. Меѓутоа, цената беше 110 денари по тон и не била променета повеќе
години во континуитет. Договорот како рамковен беше раскинат минатата година, а
ние во меѓувреме објавивме оглас со почетна цена од 600 денари. По
консултациите што ги направивме, се согласивме дека таа е превисока и наскоро
ќе понудиме нов оглас по викендот на кој почетната цена ќе биде 300 денари по
тон. Доколку продадеме еден милион тони, според проценките, АД ЕСМ ќе заработи
5 милиони евра за една година како дополнителен приход, ни одговори генералниот
директор  Лазар Узунчев.

Овој отпаден материјал стана „видлив“ за битолчани во текот на минатиот месец, кој беше доста ветровит, а неофицијално, причината за неговото разлетување е недовршената таканаречена касета за одлагање. Според Узунчев, оваа депонија сега е оформена и не очекува понатамошни проблеми. Покрај тоа, како што вели, натрупувањето се должи на досегашната директна продажба само кон еден оператор кој немал толкави потреби за целото количество.

Според тендерската документација, секој заинтересиран оператор во секое време ќе биде слободен да достави понуда за купување

– Од она што можеме да
го заклучиме, интерес повторно има од „Цементарница Усје“, како и од две
странски фирми од Шведска и Германија, од кои едната е трговец, а другата е
компанија за градежништво. Продажбата е по принципот – прв дојден, прв услужен,
со приоритет за понудувачот со повисока цена во случај на неколку понуди во ист
евалуационен период, додава првиот човек на државните електрани.

Според актуелниот оглас, утоварот на пепелта ќе се врши секојдневно, а за 24 часа ќе може да се изнесуваат максимум 1.100 тони. Преземањето треба да се врши со специјална опрема. Во тековниот повик пишува дека операторот треба да плаќа надомест и за патиштата што ќе ги оштети. Понудите нема да се отвораат јавно.

– Во минатите години овој производ бил продаван по склучен договор по постапка
со јавен повик на која е “преговарано” за условите за купо-продажба.
Со текот на времето се создавале количини од пепел кои биле многу поголеми од потребите на македонскиот
оператор кој ги купувал. Освен тоа,
цената не била променета повеќе
години во континуитет. Ние како ново раководство ги увидовме
овие недоследности и решивме на порганизиран начин да му пристапиме на овој
проблем. Новото раководство
во РЕК Битола кое беше назначено во септември лани, затекна ситуација  купишта пепел да стојат несоодветно покриени,
а касетата во која требаше да се одлага тој нус производ не беше целосно
дооформена. Тој предизвик веќе е надминат и сега, без оглед дали ќе успееме да
го продаваме овој нус производ по пореална цена,  состојбата со третманот на пепелта е целосно
нормализирана и нејзиното одлагање во касета во РЕК Битола на дневно ниво се
одвива во согласност со рударскиот проект, тврди Узунчев.

Инаку битолското Обвинителство оформи предмет и истражува зошто огромни количини пепел со месеци останаа  непокриени  на одлагалиштето во РЕК која ветрот ја разнесуваше низ Пелагониската котлина, дали било предизвикано загадување и дали било загрозено здравјето на граѓаните.

ОЈО Битола нареди увид и вонредна инспекција, пришто беа констатирани недостатоци во мерките за спречување на емисии на прашина. Утврдена е несоодветна количина на пепел на депонијата, дел од која е оставена незаштитена, што довело до нејзино разнесување, особено при ветровито време. РЕК Битола доби рок од 30 дена за соодветно одложување и затрупување на пепелта, а „облакот“ над Битола предизвика низа реакции во јавноста.

А.К.