717 студентски пријави за шест месеци: Доцнат стипендиите, во студентските домови пријавени лебарки и глувци
Студентите во Северна Македонија се соочуваат со финансиски проблеми, лоши хигиенски услови и административни пропусти. Анализата на платформата „Студентарија“ евидентира 717 пријави од април до септември 2026 година.
И покрај најавите на институциите за подобрување на студентскиот стандард, пријавите на студентите во Северна Македонија укажуваат на поинаква реалност. Се прекинува правото на субвенциониран студентски оброк, стипендиите доцнат со месеци, превозот поскапува, а во студентските домови се пријавуваат лоша хигиена, лебарки и глувци.
Според анализата презентирана на 14 октомври, изработена во рамките на проектот „Дигитален студентски глас 2026“, преку дигиталната платформа „Студентарија“ биле евидентирани 717 пријави во периодот од април до септември 2026 година, додека повеќе од 1.300 лица учествувале во јавните гласања на платформата.
Наодите укажуваат на повторливи проблеми во студентските служби, нејасни критериуми за оценување, недостапност на професорите и административни пропусти.
Студентите остануваат без субвенциониран оброк
Еден од најчесто пријавуваните проблеми е прекинувањето или неодобрувањето на правото на субвенциониран студентски оброк. Студентите пријавувале непотврдени апликации, технички проблеми и случаи во кои морале повторно да аплицираат поради административни пречки.
Во анализата се споменува и Факултетот за безбедност при Универзитетот „Св. Климент Охридски“ во Битола, каде што, според пријавите, ненавременото доставување податоци до Министерството за образование и наука оставило дел од студентите без ова право.
Дополнителен проблем е субвенцијата од 140 денари дневно, која не е зголемена од 2023 година. Студентите оценуваат дека овој износ веќе не е доволен за покривање на трошоците за храна.
Доцнење на стипендиите и финансиска неизвесност
Во анализата се регистрирани и пријави за доцнење на исплатата на стипендиите, особено кај студентите на втор циклус студии.
Во јуни дел од студентите пријавиле дека не ги добиле средствата за претходните два месеца. Проблемот бил посочен повторно во јули, а според анализата, исплатата во конкретниот случај била реализирана во август.
Како препорака се предлага Министерството за образование и наука да објавува јасен календар за конкурсите, резултатите и исплатите на стипендиите, како и навремено да ги информира студентите за евентуалните доцнења.
Лебарки, глувци и прекини на струјата во студентските домови
Особено загрижувачки се пријавите за условите за живеење во студентските домови. Студентите пријавувале лоша хигиена, појава на лебарки и глувци, недостиг од топла вода, проблеми со водоснабдувањето и прекини на електричната енергија.
Во анализата се споменуваат студентските домови „Гоце Делчев“ и „Пелагонија“ во Скопје, како и „Кочо Рацин“ во Битола. Во домот „Никола Карев“ во Охрид бил пријавен и повеќедневен прекин на електричната енергија.
Студентите пријавувале и проблеми со конкурсите за сместување, рангирањето, распределбата на собите и наплатата за цел месец, иако вселувањето било реализирано подоцна.
Поскапува превозот, студентите бараат еднаков третман
Во септември биле пријавени поскапувања на меѓуградскиот превоз на повеќе релации, меѓу кои Тетово–Скопје, Куманово–Скопје, Гостивар–Скопје, Битола–Скопје и Охрид–Скопје.
Истовремено, студентите на приватните универзитети бараат еднаков пристап до бесплатниот јавен превоз во Скопје. Според анализата, годишниот бесплатен билет им е достапен на редовните студенти на државните универзитети во главниот град, запишани на прв циклус студии, додека студентите на приватните универзитети не се опфатени.
Комисијата за спречување и заштита од дискриминација уште во 2023 година препорачала системско решение со кое бесплатниот јавен превоз би им бил достапен и на редовните студенти на приватните универзитети.
Нејасно оценување и недостапни професори
Покрај финансиските проблеми, студентите пријавувале нејасни критериуми за оценување, непризнаени поени, доцнење на резултатите од испитите и сомнежи за фаворизирање одредени студенти.
Дел од пријавите се однесуваат на неодговорени електронски пораки, недостапни професори и асистенти, како и неажурни студентски служби кои не обезбедуваат навремени информации за административните постапки.
Ќе преземат ли институциите конкретни мерки?
Анализата на проектот „Дигитален студентски глас 2026“ покажува дека значителен дел од пријавените проблеми се поврзани со административното работење, транспарентноста и ненавременото постапување на институциите.
Авторите нагласуваат дека пријавите не претставуваат статистички репрезентативна слика за сите студенти во земјата и не утврдуваат автоматски одговорност за секој поединечен случај. Сепак, тие укажуваат на конкретни проблеми што бараат проверка и институционална реакција.
По 717 пријави за шест месеци, останува прашањето дали Министерството за образование, универзитетите и управите на студентските домови ќе преземат конкретни мерки за подобрување на студентскиот стандард.
