СИТУАЦИЈАТА СЕ МЕНУВА ОД МИНУТА ВО МИНУТА: Како ескалацијата на блискиот исток ќе влијае на цената на сировата нафта?
„Ситуацијата се менува дури и кога има многу помалку кризи“: Како ескалацијата на Блискиот Исток ќе влијае на цената на суровата нафта
Иран во вторникот лансираше околу 200 балистички ракети кон Израел, што означи значајна ескалација на конфликтот на Блискиот Исток. Цената на суровата нафта скокна поради загриженоста за потенцијално големо нарушување на производството по иранскиот ракетен напад врз Израел. Аналитичарите веруваат дека цената на нафтата може дополнително да се зголеми доколку геополитичките тензии продолжат да ескалираат. Засега, влијанието врз нафтениот пазар се чини дека е ограничено, бидејќи повеќето проектили биле пресретнати од израелската одбрана, со само еден пријавен фатален исход – палестински цивил на Западниот Брег, пренесува Euronews.
Според податоците на берзата, цената на суровата нафта се искачи на 71.404 долари, а на нафтата од типот „брент“ на 75.024 долари.
Прашање е што ќе се случува понатаму со цената на нафтата и кои се најголемите ризици.
Почесниот претседател на Синдикатот на работодавачи на Србија, Небојша Атаначковиќ, за Еуроњуз Србија вели дека најголем ризик е самата ескалација, наведувајќи дека нејзиното продолжување може да создаде сериозни нарушувања на сите нивоа.
Тој вели дека и сега доста е отежнато снабдувањето, односно преминувањето низ стеснетиот дел преку Суец.
„И Иран има можност за некаква реакција, некаков прекин, некаква војна, тоа е проблем. Што се однесува до снабдувањето со сурова нафта, тоа ќе биде уште позагрозено отколку што е сега. Сега едноставно не можеме да видиме до кој степен ескалацијата ќе продолжи, но веќе колку што е големо, тоа е нешто што е неспоредливо поголем проблем отколку што беше сега“, рече Атанацковиќ.
Што ќе биде со цените?
Цените на нафтата би можеле да пораснат до 100 долари за барел поради разгорувањето на конфликтите на Блискиот Исток, според Саул Кавоник, висок енергетски аналитичар во компанијата МСТ Марки.
Според неговото мислење, Иран сега е директно вклучен во конфликтот, кој се заканува до четири отсто од глобалното снабдување со нафта, пренесува CNBC.
Атанацковиќ смета дека најтешко од сите берзански цени е да се утврди цената на суровата нафта и да се дадат некои прогнози.
Тој изјави дека едно време било доволно да се влоши состојбата во резервите на Соединетите Американски Држави и дека тоа веднаш се одразува на цената на берзата.
„Има многу компании кои едноставно ги искористуваат можностите и ги зголемуваат цените без причина. некој бизнис на берзата, таа цена ќе порасне, тоа е сосема сигурно, бидејќи цената се менува и расте дури и кога има многу помалку кризи од онаа што се случува сега, а особено што се случува во регионот од кој снабдувањето со суровини во голема мера зависи од нафтата, особено за Европа“, рече Атанацковиќ.
Тој вели дека светската цена на берзата во најголема мера зависи од Организацијата на земји извознички на нафта (ОПЕК), но дека ОПЕК отсекогаш бил доволно сериозен и не ја користел таа ситуација за извонредно и неосновано да ги зголеми цените.
„Секогаш се грижеа да биде избалансирано. Се надевам дека сега ќе биде така, бидејќи ситуацијата е таква што навистина имаат причина и можност да се зголемат. Задоволни се со стабилна цена во која имаат добар процент Одамна го држат малото производство, гледаат колкава е побарувачката, а според таа побарувачка гледаат колку ќе произведуваат во моментов Помалку од вообичаено да произведат онолку колку што можат, тогаш тоа влијаело, па цената би се намалила, а не им вреди да ја намалат цената“, рече Атанацковиќ.
Атанацковиќ вели дека трендот е дефинитивно кон поскапување, и поради тоа што на северната хемисфера доаѓа зима, па цената најчесто тогаш расте.
„Но, во овој случај и поради кризата на Блискиот Исток, која е евидентна и која е сериозна, може да се очекува поскапување. Ако достигне 100 долари, не би бил изненаден, имајќи предвид дека такви цени имавме и кога немало вакви кризи“, вели соговорникот на Еуроњуз Србија.
Цените на нафтата би можеле да се соочат со дополнителен притисок
Примарната грижа за нафтените пазари е потенцијалот за израелски одмазднички напади врз иранските нафтени постројки, кои би можеле значително да ги зголемат цените на суровата нафта, пишува Euronews.
Иран е меѓу првите 10 светски производители на нафта, со производство над 3,3 милиони барели дневно во август – најмногу во последните пет години, според ОПЕК.
Иран извезува половина од своето производство, што претставува приближно два отсто од светската понуда.
Покрај тоа, ескалацијата на воениот конфликт меѓу Иран и Израел може да доведе до повторно воведување на американските санкции за извозот на иранска нафта, што дополнително ќе ги зголеми цените на нафтата.
Џош Гилберт, пазарен аналитичар во eToro, рече: „Ова несомнено обезбедува краткорочна поддршка за нафтата, особено ако видиме дека овие геополитички тензии дополнително ескалираат“.
Цените на нафтата бележат пад во последните три месеци поради ослабената перспектива за побарувачката, поттикната од помеките светски економски услови.
Цените на нафтата паѓаат во последните три месеци поради ослабената перспектива за побарувачката, поттикната од помеките глобални економски податоци, особено од САД и Кина.
Во меѓувреме, рекордно високото производство на нафта во САД и глобалното преминување кон зелена енергија придонесоа за пад на цените.
Неодамнешните политички мерки на Кина, исто така, може да ги подобрат изгледите за побарувачката за најголемиот увозник на нафта во светот.
Минатата недела Народната банка на Кина објави намалување на коефициентот на задолжителната резерва за 0,5 отсто, по што следеше намалување на основната основна каматна стапка. Кина, исто така, спроведе неколку политики за олеснување за да го поддржи својот сектор за домување и берзите.
„Кинескиот стимулативен пакет е исто така значаен фактор. Ако постои став дека втората по големина економија во светот е подготвена да ја зголеми побарувачката во време кога понудата може да биде тесна, тоа е опасен ветер за цените на суровата нафта“, рече Гилберт.
Сепак, ситуацијата ја нагласува и клучната улога што Иран ја игра во влијанието на трендовите на пазарот на нафта.
Секоја понатамошна ескалација на геополитичките тензии би можела повторно да ги зголеми цените на нафтата, комплицирајќи ги изгледите за глобалната инфлација.
