Сигнали за земјотрес: Страшни звуци од подвижна лава снимени во Исланд
Геолошката положба на Исланд во моментов е особено неповолна. Додека вулканот Фаградалсфјал се подготвува да еруптира, стотици земјотреси го тресат полуостровот Рејкјанес секој ден. Благодарение на апликацијата Earthtunes на северозападниот универзитет, сега е можно да се слушнат оние длабоки сеизмички сили кои моментално работат под островот.
Последната колекција на звуци беше снимена минатата недела, на почетокот на ноември 2023 година, од станицата Глобална сеизмографска мрежа. Оваа сеизмичка активност вообичаено не може да се слушне, па научниците ги трансформираат сеизмичките фреквенции во звучни тонови кои се достапни за луѓето.
„Она што го слушате се 24 часа сеизмички податоци исполнети со сигнали за земјотреси. Огромното мнозинство од овие земјотреси се поврзани со навлегување на магма во кората на областа Фаградалсфјал-Свартсенги-Гриндавик на полуостровот Рејкјанес“, рече Сузан ван дер Ли, сеизмолог од Универзитетот Нортвестерн.
„Сеизмичките податоци не се слушаат; нивните фреквенции се премногу ниски. Така, податоците од 24 часа се компресирани во приближно 1,5 минути аудио податоци. Може да се слушне неверојатниот интензитет на земјотресот што се случи ноќта минатиот петок кон сабота, а е поврзан со нов упад на магма во областа на кората“, додаде таа.
Интензивна сеизмичка активност
Исланд изобилува со вулканска и сеизмичка активност бидејќи се наоѓа на средно-атлантскиот гребен каде што северноамериканските и евроазиските плочи се раздвојуваат, дозволувајќи и на магмата да се издигне од обвивката. Се наоѓа и на врвот на жариштето каде што магмата е особено блиску до површината.
Работите се особено интензивни во моментов. На 12 ноември имаше 1.000 земјотреси на полуостровот Рејкјанес и многумина се сомневаат дека вулканската ерупција на Фаградалсфјала е неизбежна. Ризикот е толку висок што исландските власти го ископаа рибарскиот град Гриндавик откако се создадоа огромни пукнатини долж неговите патишта.
„Активноста е страшна, возбудлива и застрашувачка“, истакна ван дер Ли.
По еден век тишина, ерупциите на полуостровот Рејкјанес повторно започнаа во 2021 година, воведувајќи нова ера на интензивна сеизмичка активност. Се чини веројатно дека југозападниот полуостров на Исланд сега се соочува со децении на вулканска нестабилност.
„Ова ниво на опасност е без преседан за оваа област на Исланд, но не и за Исланд како целина. Додека повеќето исландски вулкани еруптираат далеку од градовите и друга инфраструктура, Исланѓаните споделуваат ужасно сеќавање на ерупцијата пред 50 години на островот Вестманаејјар, за време на која лавата прекри дел од градот Хејмаи на островот“, објасни ван дер Ли.
