„ПЛАТА НЕ СМЕЕШ ДА БАРАШ, БИДИ СРЕЌЕН ШТО ИМАШ РАБОТА“: Еве какви се условите за работа во една од балканските земји
Последниот случај на физичко малтретирање предизвика бурни реакции надвор од нашата држава, па се поставува прашањето што треба да се случи за конечно надлежните да реагираат адекватно и да ги заштитат работниците? Неисплаќање плати, неплаќање прекувремени часови, отпуштања во случај на бременост, уцени, мобинг, незаконски барања на работодавачите, сето тоа е реалноста на работниците во Босна и Херцеговина, пишува БХРТ, пренесе Бука Србија.
Работи и дневна и ноќна смена. Не смее да бара плата, бидејќи, велат, биди среќен што имаш работа. Ако се жали на прекувремена работа, може да биде дури и уценет, да претрпи психичко малтретирање или да ја слушне таа позната реченица: „Ако има нешто подобро, оди“. Често, иако останува без заработени пари, губи и време и достоинство. Звучи познато? Да, звучи како многумина кои се уште се двоумат да побараат помош и јавно да зборуваат поради страв.
„За 10 месеци до Работничкото движење пристигнаа над 8.000 апликации преку електронска пошта, каде што поведовме голем број постапки пред судот и другите органи. Многу од тие апликации решивме директно кај работодавачот“, вели Дражан Пејаковиќ од Здружението на граѓани „Раднички покрет“.
Дека работничките права се само на хартија се согласија и граѓаните кои известувачите ги сретнаа на улица. Доколку е повредено некое право, работникот може да се обрати до Работничкото движење, каде дури ќе добие правна помош, правобранители, судови, инспекции, но и Синдикатот на независни синдикати од каде што наведуваат дека случајот во Јабланица ќе покрене многу прашања.
„Ова е почеток на она што ќе го добиеме во наредниот период кога благодарение на оваа наша колешка, за жал поради тоа што и се случи, ќе се решат и другите да излезат и јавно да кажат со што се соочуваат сите на работното место. смета Селведин Шаторовиќ.претседател на Сојузот на независни синдикати на Босна и Херцеговина.
Иако Законот за работни односи на Федерацијата ги штити правата, адвокатот Ајановиќ наведува дека и тој создава конфузија и дава кратки рокови, а многу работници не се ни свесни за тоа. Иако е изменет спорниот член со кој се уредува обврската работникот прво да се обрати до работодавачот за остварување на своите права, за кои смета дека му се прекршени, сепак проблемот е присутен.
„Останува работникот да може да му се обрати на работодавачот, но останува обврската работникот да му се обрати на работодавачот пред да поднесе барање до судот за заштита на правата“, вели адвокатот Мирнес Ајановиќ.
Меѓутоа, во пракса, додава Ајановиќ, судиите се водат според Европската конвенција и работникот може да поднесе жалба без да му се обрати на работодавачот, иако адвокатите не советуваат.
„Доколку работодавачот не одговори во рок од 30 дена, рокот е 90 дена за поднесување на барање за заштита на правата до судот. Значи, вкупно 120 дена од денот на знаењето. После тоа, работникот нема повеќе права, освен парични побарувања и отштета, што е три години“, вели тој.
Не ретко адвокатите наидуваат на примери за прекршување на правата, а најголем проблем е токму непознавањето на роковите, како и нивното траење, па за дискриминација рокот за пријавување трае само 15 дена. Од друга страна, Ајановиќ наведува дека многу случаи во судовите се решаваат во корист на работниците.
Измените на законските прописи се патот до решение на работничките проблеми. Работничките права се човекови права и нивното непочитување поттикнува нееднаквост во општеството, полоша положба, изложеност на експлоатација, предупредуваат од синдикатот. Дали конечно властите соодветно ќе го заштитат секој работник или ќе продолжиме да ги броиме оние кои овие права ги бараат во други земји?
Бука.рс
